ศึกษาวิเคราะห์อุบายวิธีบริโภคกวฬิงการาหารตามแนวปุตตมังสสูตร

ไทย

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาโครงสร้างและสาระสำคัญ ในปุตตมังสสูตร 2) เพื่อศึกษาหลักการบริโภคกวฬิงการาหารตามแนวทาง ในปุตตมังสสูตร และ 3) เพื่อวิเคราะห์อุบายวิธีบริโภคกวฬิงการาหาร ในปุตตมังสสูตร โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่อาศัยการค้นคว้าข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และเอกสารที่เกี่ยวข้อง

             ผลการศึกษาพบว่าปุตตมังสสูตรปรากฏอยู่ใน พระไตรปิฎกเล่มที่ 16 เป็นพระสูตรที่ 3 อยู่ในมหาวรรค ของนิทานสังยุต นิทานวรรค ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสถึงวิธีพิจารณา อาหาร 4 โดยแยบคาย โดยเฉพาะการบริโภคกวฬิงการาหาร (อาหารทางกายภาพ) เพื่อให้ผู้บริโภคลดความยินดีพอใจในรสชาติอาหาร และนำไปสู่หลักโภชเนมัตตัญญุตา (ความรู้จักประมาณในการบริโภค)

             หลักการบริโภคกวฬิงการาหารตามแนวทาง ในปุตตมังสสูตรมีองค์ประกอบ 8 ประการ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 แนวคิดหลัก ได้แก่ (1) การพิจารณาสภาพความจริงของอาหาร และ (2) การพิจารณาเพื่อละความยินดีในอาหาร วิธีการเหล่านี้มุ่งเน้นให้ผู้บริโภคตระหนักถึงความสำคัญของการลดความยึดติดในรสชาติอาหาร และเข้าถึงสาระที่แท้จริงของการบริโภค

             อุบายวิธีที่ปรากฏในปุตตมังสสูตร ได้แก่ (1) ปฏิกูล 9 อย่างของเนื้อบุตรและ ปฏิกูล 9 อย่างของอาหาร  (2) บริโภคโดยสาราณียธรรม (3) พึงละความงมงายในการบริโภค (4) บริโภคด้วยสติสัมปชัญญะ (5) เว้นการสั่งสมบริโภค (6) บริโภคปราศจากความถือตัวโอ้อวด (7) บริโภคปราศจากความดูหมิ่น และ(8) พึงเป็นผู้พร้อมเพรียงบริโภค นอกจากนี้ การศึกษายังพบว่าแนวทางในปุตตมังสสูตรสามารถนำมาใช้ประกอบแก้ไขปัญหาการบริโภคในปัจจุบัน เช่น การเสพติดอาหาร และปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)โดยการประยุกต์ใช้หลักโภชเนมัตตัญญุตา เพื่อสร้างพฤติกรรมการบริโภคที่สมดุลและยั่งยืน ทั้งในระดับบุคคลและสังคม

          วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมีคุณค่าในการส่งเสริมความเข้าใจในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา และเสนอแนวทางการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อพัฒนาพฤติกรรมการบริโภคในยุคปัจจุบัน