กระบวนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ของสถานศึกษาขนาดเล็ก ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 ตามหลักอริยสัจ 4
คำสำคัญ:
การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม, โรงเรียนขนาดเล็ก, หลักอริยสัจ 4, การวิจัยแบบผสมผสานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (Distance Learning Television: DLTV) ของสถานศึกษาขนาดเล็กในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 (2) วิเคราะห์กระบวนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมตามกรอบแนวคิดหลักอริยสัจ 4 และ (3) เสนอแนวทางการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมตามหลักอริยสัจ 4 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) โดยบูรณาการการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ
กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนในสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 จำนวน 312 คน (n = 312) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัญหาและกระบวนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือและมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในระดับเหมาะสม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมของสถานศึกษาขนาดเล็กโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชนมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านอุปกรณ์และเทคโนโลยี ด้านผู้เรียน ด้านการบริหารจัดการ และด้านครูผู้สอนตามลำดับ นอกจากนี้ กระบวนการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมสามารถอธิบายได้ตามกรอบแนวคิดหลักอริยสัจ 4 ได้แก่ การวิเคราะห์สภาพปัญหา (ทุกข์) การวิเคราะห์เหตุแห่งปัญหา (สมุทัย) การกำหนดสภาพที่พึงประสงค์ (นิโรธ) และการกำหนดแนวทางการดำเนินงาน (มรรค) ซึ่งนำไปสู่การสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาขนาดเล็ก
เอกสารอ้างอิง
กรธรรศ ประศาสน์วนิช. (2564). แนวทางการบริหารจัดการการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
เกียรติศักดิ์ เริงชัยภูมิ. (2558). การศึกษาประสิทธิภาพการบริหารโครงการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมของโรงเรียนขนาดเล็ก ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. ในวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จตุพล สอนจิตร, & วิเชียร รู้ยืนยง. (2564). แนวทางการจัดการเรียนการสอน DLTV (NEW DLTV) สำหรับสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
จิรารุวัฒน์ ประสาทธนกุล. (2559). การบริหารการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมโรงเรียนวังไกลกังวลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. ในวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ฐิติวรดา จันทร์แมน. (2563). การบริหารจัดการ DLTV ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก ในจังหวัดลำปาง เขต 3. ในวิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย
ราชภัฏลำปาง.
เพชรไพลิน สอนทิพย์, และ จิติมา วรรณศรี. (2563). การประเมินโครงการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1. ในวิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ศูนย์พัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล. (2559). แนวทางการดำเนินการพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วยการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV). กรุงเทพมหานคร: อักษรไทย.
สมเกียรติ บุญรอด. (2561). การศึกษาสภาพการจัดการศึกษาและพัฒนาแนวทางการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. ในวิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
สามารถ มังสัง. (2560). สาราณียธรรม 6: หลักการในการอยู่ร่วมกัน. เรียกใช้เมื่อ 15 ตุลาคม 2568 จาก https://mgronline.com/daily/detail/9620000029668
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. (2567). แผนบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. เพชรบูรณ์: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). รูปแบบแนวดำเนินการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
