แนวทางการบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดพังงา ตามหลักอปริหานิยธรรม

ผู้แต่ง

  • พระมหาธวัชชัย อชิโต (ซ้ายเกลี้ยง) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมโศกราช
  • ปัณณพงศ์ วงศ์ณาศรี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมโศกราช

คำสำคัญ:

การบริหาร, กิจการคณะสงฆ์, หลักอปริหานิยธรรม

บทคัดย่อ

   วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาการบริหารกิจการคณะสงฆ์ 2) เพื่อศึกษาหลักอปริหานิยธรรม 3) เพื่อวิเคราะห์การบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดพังงาตามหลักอปริหานิยธรรมการศึกษานี้ได้ดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพแบบเอกสาร ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า

  1. การบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดพังงาเป็นกลไกสำคัญในการธำรงความมั่นคงของพระพุทธศาสนาในสังคมร่วมสมัย ครอบคลุมการดำเนินงาน 6 ด้าน ได้แก่ การปกครอง การศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่ การสาธารณูปการ และการสาธารณสงเคราะห์ ซึ่งไม่เพียงเป็นการจัดระเบียบภายในองค์กรสงฆ์ แต่ยังเชื่อมโยงพระศาสนากับชุมชนและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม
  2. หลักอปริหานิยธรรมเป็นกรอบธรรมาภิบาลทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญ ช่วยเสริมสร้างเอกภาพ ระเบียบวินัย ความโปร่งใส และความน่าเชื่อถือขององค์กรสงฆ์ ผ่านการประชุมอย่างสม่ำเสมอ การตัดสินใจร่วมกันตามมติสงฆ์ การยึดพระธรรมวินัยเป็นหลัก การเคารพพระเถระผู้ใหญ่ และการดำรงชีวิตอย่างเรียบง่ายเกื้อกูลกัน
  3. การบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดพังงาตามหลักอปริหานิยธรรมส่งผลให้การดำเนินงานทั้ง 6 ด้านมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ และเสริมสร้างศรัทธาของสังคม โดยหลักอปริหานิยธรรมทำหน้าที่บูรณาการธรรม วินัย และการบริหารเข้าด้วยกันอย่างมีนัยสำคัญ อันเป็นองค์ความรู้สำคัญที่สามารถใช้เป็นฐานเชิงนโยบายในการส่งเสริมการบริหารกิจการคณะสงฆ์ให้มีมาตรฐาน โปร่งใส

เอกสารอ้างอิง

พนม คงกลิ่น. (2567). อปริหานิยธรรม 7 หลักความสามัคคี. วารสารนวังคสัตถุสาสน์ปริทรรศน์, 2(2), 1–15.

พระครูใบฎีกาสมพนธ์ รุจาคม (ขนฺติโก), และเกษฎา ผาทอง. (2567). กลยุทธ์การปกครองคณะสงฆ์ตามหลักอปริหานิยธรรมตามทัศนคติของพระสังฆาธิการรุงเทพมหานคร. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(3), 25–40.

พระณัฐวุฒิ ธมฺมวีโร (แดงรอด), พระครูสิริธรรมาภิรัต, และคณะ. (2567). การพัฒนาพระสังฆาธิการตามหลักอปริหานิยธรรมของคณะสงฆ์ในเขตพื้นที่อำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 7(2), 55–70.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2553). นิติศาสตร์แนวพุทธ (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพมหานคร: สหธรรมิก.

พระศตวรรษ กิตฺติปาโล (บุญกมล). (2564). ศึกษาวิเคราะห์การปกครองตามหลักอปริหานิยธรรมกับการสร้างความสามัคคีปรองดอง. วารสารพุทธมัคค์, 6(2), 41–56.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2560). รายงานประจำปี 2560. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382–385.

Scott, J. (1990). A matter of record: Documentary sources in social research. Cambridge: Polity Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-27

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย