การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามกรอบ SEP–D–P–O–E–A เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนบ้านศิริพัฒนา
คำสำคัญ:
การบริหารสถานศึกษา, การวิจัยและพัฒนา, คุณภาพผู้เรียน, ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง, SEP–D–P–O–E–Aบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษา
SEP–D–P–O–E–A สำหรับโรงเรียนบ้านศิริพัฒนา โดยบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับกระบวนการบริหาร 5 ขั้น ได้แก่ การตัดสินใจ การวางแผน การปฏิบัติการ
การประเมินผล และการปรับปรุงแก้ไข ดำเนินการวิจัยตามระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (R&D) ร่วมกับการวิจัยแบบผสมผสาน 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสภาพปัจจุบัน การพัฒนารูปแบบ
การนำรูปแบบไปใช้ และการประเมินผล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้เกี่ยวข้องกับการบริหารสถานศึกษา 81 คน และนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายถึงมัธยมศึกษาตอนต้น 82 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย (1) แบบสอบถามการบริหารสถานศึกษาตามกรอบ D–P–O–E–A
(2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน จำนวน 40 ข้อ และ (3) แบบสอบถามความพึงพอใจต่อรูปแบบ โดยเครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.67–1.00)
และมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในระดับสูง (KR-20 = 0.89) วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าเฉลี่ย
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าเฉลี่ยแบบกลุ่มสัมพันธ์ (Dependent t-test)
ผลการวิจัยพบว่า การบริหารสถานศึกษาตามกรอบ D–P–O–E–A โดยรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 3.93) โดยด้านการปฏิบัติการมีค่าเฉลี่ยสูงสุด สะท้อนศักยภาพในการขับเคลื่อนการบริหารสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 12.874, p < .001) แสดงให้เห็นว่ารูปแบบ SEP–D–P–O–E–A สามารถยกระดับคุณภาพผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิผล
และมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาที่มีบริบทใกล้เคียงกัน
เอกสารอ้างอิง
ทรรศิกา อุไรประเสริฐ และ มิตภาณี พุ่มกล่อม. (2565). แนวทางการดำเนินงานตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์กลุ่ม 1 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.
ลัญจกร นิลกาญจน์, ปัญญา เลิศไกร และ สุดาวรรณ์ มีบัว. (2560). เศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียน. วารสารวิชาการราชพฤกษ์, 15(1), 20–26.
พรสมบัติ ศรีไสย. (2564). การพัฒนาสถานศึกษาพอเพียงสู่การเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา โรงเรียนชุมชนบ้านแวงใหญ่ ด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม. ในรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3.
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Inplaeng, T., Tangdhanakanond, K., & Kanjanawasee, S. (2022). Development of classroom assessment competency framework of teachers in basic education level. Journal of Buddhist Anthropology, 7(12), 1046–1062.
Kantabutra, S. (2009). Using a DEA management tool through a nonparametric approach: An examination of urban-rural effects on Thai school efficiency. International Journal of Education Policy and Leadership, 4(2), 1–13. https://doi.org/10.22230/ijepl.2009v4n2a157
Møller, J. (2009). School leadership in an age of accountability: Tensions between managerial and professional accountability. Journal of Educational Change, 10(1), 37–46. https://doi.org/10.1007/s10833-008-9078-6
Phathong, K. (2018). Guidelines for establishing conceptual framework theories used in political research. Social Sciences Research and Academic Journal, 13(37), 17–30.
Pongkose, S. (2022). School management model of learning center according
to the sufficiency economy philosophy in education towards sustainable quality development, Ban Pak Moo School, Nong Khai Primary Educational Service Area Office 2. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 2(5), 117–137. https://doi.org/10.14456/iarj.2022.87
Sakkhamduang, S., Tungkasamit, A., & Chumsukon, M. (2025). Applying sufficiency economy philosophy to promote sustainable livelihoods and well-being among Thai high school students. Journal of Education and Learning, 14(6), 353–367. https://doi.org/10.5539/jel.v14n6p353
