รูปแบบการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3
คำสำคัญ:
องค์กรแห่งการเรียนรู้, ผู้บริหารสถานศึกษา, หลักอิทธิบาท 4, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษารูปแบบการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 เป็นการวิจัยและพัฒนา เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม 106 คน สัมภาษณ์เชิงลึก 7 คน สนทนากลุ่ม 9 คน ประชุมเชิงปฏิบัติการ 20 คน และ ประเมินรูปแบบ 19 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความต้องการจำเป็น การวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์เอกสาร ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า ด้านที่มีสภาพปัจจุบันสูงสุด ได้แก่ การทำงานอย่างเป็นระบบ ด้านที่มีสภาพที่พึงประสงค์สูงสุด ได้แก่ การกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน ด้านความต้องการจำเป็นเร่งด่วนสุงสุด คือ การกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน 2) การพัฒนารูปแบบการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า ประกอบด้วย การใช้ความรอบรู้, การกำหนดแบบแผนความคิด, การกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน, การทำงานเป็นทีม และการทำงานอย่างเป็นระบบ บูรณาการร่วมกับหลักอิทธิบาท 4 มีองค์ประกอบ คือ หลักการ, วัตถุประสงค์, เนื้อหา, การนำไปใช้, แนวทางการวัดผล และเงื่อนไขความสำเร็จ 3) ความพึงพอใจของรูปแบบการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า โดยภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก โดยทุกองค์ประกอบอยู่ในระดับมาก 4) การประเมินรูปแบบการบริหารองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า ค่าเฉลี่ยในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทั้งด้านความเป็นประโยชน์ ด้านความเป็นไปได้ และ ด้านความเหมาะสม ดังนั้น ควรส่งเสริมการกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกันของผู้บริหารสถานศึกษา พัฒนาทักษะความรอบรู้และการทำงานเป็นทีมของบุคลากร เพื่อปรับปรุงอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
คณิตพงศ์ พิมพ์มีลาย. (2566). รูปแบบการบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ในโรงเรียนเอกชนนอกระบบ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เนตร์พัณณา ยาวิราช. (2556). การจัดการสมัยใหม่.(พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.
พระครูปลัดรัตน์ ฐิตคุโณ (ดิษสังวร). (2567). กระบวนการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตยุคศตวรรษที่ 21 ตามหลักพุทธธรรม สำหรับพระสงฆ์ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 12. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2558). องค์การและการบริหารจัดการ. นนทบุรี: ธิงค์ บียอนด์ บุ๊คส์.
ภารดี อนันต์นาวี. (2553). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ชลบุรี: มนตรี.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุทัตตา ภักดีเรือง. (2566). การทำงานเป็นทีมตามหลักอิทธิบาท 4 ของครูโรงเรียนบ้านคลองวาฬ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อรัญ ร่วมสุข. (2563). การส่งเสริมองค์กรแห่งการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.
อินทิรา อำมโภช. (2565). การเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้กับแนวปฏิบัติวิถีใหม่ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. ใน ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Marquardt, M. (1996). Building the Learning Organization. New York: McGraw-Hill.
Pedler. M., Burgoynew, J., and Boydell. T. (1997). The Learning Company : A Strategy for Sustainable Development. 2nd ed, London: Me Grow – Hill.
Senge, P. M, (2005). The Fifth Discipline Field Book : Strategies and Tools for Building a Learning Organization. Boston: Allyn & Bacon.
