บทบาทเจ้าคณะพระสังฆาธิการในการส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
คำสำคัญ:
เจ้าคณะพระสังฆาธิการ, บทบาท, การปกครอง, คณะสงฆ์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทเจ้าคณะพระสังฆาธิการกับการส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางส่งเสริมบทบาทเจ้าคณะพระสังฆาธิการกับการส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง เป็นการวิจัยเชิงผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 168 รูป สุ่มแบบมีขั้นตอน รวบรวบข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และสถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ กำหนดกลุ่มเป้าหมาย แบบเจาะจง จำนวน 5 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลเนื้อหาโดยวิธีพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า
- บทบาทพระสังฆาธิการกับการส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง โดยรวมทั้ง 6 ด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านการศึกษาสงเคราะห์ มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านการปกครอง ด้านการศาสนศึกษา ด้านการเผยแผ่ ด้านการสาธารณะสงเคราะห์ และ ด้านการสาธารณูปการ ตามลำดับ
- แนวทางส่งเสริมบทบาทเจ้าคณะพระสังฆาธิการกับการส่งเสริมการปกครองคณะสงฆ์ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ประกอบด้วย 1) การพัฒนาภาวะผู้นำของเจ้าคณะพระสังฆาธฺการ 2) การสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของเจ้าคณะพระสังฆาธิการ 3) การทำงานร่วมกันในพื้นที่ระหว่างวัด ท้องถิ่น ท้องที่ และประชาชนในการส่งเสริมการสงเคราะห์และการศึกษา และ 4) การปกครองคณะสงฆ์โดยเจ้าคณะพระสังฆาธิการ จะต้องมีการติดตามและประเมินผลโดยพระภิกษุสงฆ์ด้วย ข้อเสนอแนะ เจ้าคณะจังหวัดและเจ้าคณะทุกระดับจะต้องมีการจัดแผนพัฒนาพระสังฆาธิการอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเป็นการทบทวนบทบาทหน้าที่ของตนเองและเรียนรู้ในสิ่งที่ต้องดำเนินการตามบทบาทหน้าที่ที่ได้มอบหมาย
เอกสารอ้างอิง
พระครูกิตติญาณวิจักษ์ (จักรกฤษณ์ กิตฺติญาโณ) และ พระมหาถาวร ขนฺติวิชฺโช. (2567). บทบาทพระเลขานุการเจ้าคณะพระสังฆาธิการ ในฐานะผู้ขับเคลื่อนการบริหารกิจการคณะสงฆ์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(3), 172-184.
พระมหายุทธพิชาญ ทองจันทร์. (2565). บทบาทของพระสังฆาธิการในการบริหารกิจการคณะสงฆ์. วารสารพุทธมัคค์ ศูนย์วิจัยธรรมศึกษา สํานักเรียนวัดอาวุธวิกสิตาราม, 7(1), 311-323.
พระมหาอาคม อตฺถเมธี และ พระมหาจักรพล สิริธโร. (2564). บทบาทของพระสังฆาธิการที่มีตอการบริหารกิจการคณะสงฆ์ อําเภอเมืองเลย จังหวัดเลย. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 1(3), 17-25.
พระสุระ สนิทชัย และ รชพล ศรีขาวรส. (2562). บทบาทพระสังฆาธิการในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. การประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 6 ประจำปี พ.ศ.2562 “สังคมผู้สูงวัย: โอกาสและความท้าทายของอุดมศึกษา”
พระเทพรัตนสุธี (สมศักดิ์ โชตินฺธโร). (2553). บทบาทการบริหารกิจการคณะสงฆ์ด้านการปกครองจังหวัดปทุมธานี. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย. (2563). ประไตรปิฎกฉบับภาษาไทย มหามกุฎราชวิทยาลัย. นครปฐม : โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.
ส่งศรี ชมภูวงศ์. (2554). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. นครศรีธรรมราช : มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
สำนักพระพุทธศาสนาจังหวัดพัทลุง. (2567). ข้อมูลพระภิกษุ สามเณร. ในเขตปกครองคณะสงฆ์ จังหวัดพัทลุง. เรียกใช้เมื่อ 7 กรกฎาคม 2568 จาก https://plg.onab.go.th/th/content/page/index/id/43650
Krejcie, R.V. and Morgan, D.W. (1970) Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(1), 607-610.
