สิทธิของผู้ต้องหาในคดีอาญาในการถูกควบคุมตัวโดยพนักงานสอบสวน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสิทธิของผู้ต้องหาในคดีอาญาในการถูกควบคุมตัวโดยพนักงานสอบสวน วิเคราะห์บทบัญญัติของกฎหมายไทย แนวคำพิพากษาศาลฎีกา และแนวปฏิบัติของพนักงานสอบสวน รวมถึงประเมินปัญหา ข้อจำกัด และช่องว่างในการคุ้มครองสิทธิผู้ต้องหา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้เอกสารการวิจัย และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 กำหนดบทบัญญัติที่ชัดเจนเกี่ยวกับสิทธิผู้ต้องหา ได้แก่ สิทธิในการได้รับแจ้งเหตุแห่งการจับกุม สิทธิในการเข้าถึงทนายความ และสิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม อย่างไรก็ตาม การปฏิบัติจริงยังพบความไม่สอดคล้องและข้อจำกัด เช่น การไม่แจ้งสิทธิครบถ้วน การควบคุมตัวเกินระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และการจำกัดสิทธิในการเข้าถึงทนายความ ปัญหาเหล่านี้เกิดจากการขาดมาตรฐานปฏิบัติ คู่มือสำหรับพนักงานสอบสวน การฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ และกลไกตรวจสอบที่ไม่ชัดเจน งานวิจัยเสนอแนวทางการปรับปรุงกฎหมายและแนวปฏิบัติ ได้แก่ การแจ้งสิทธิผู้ต้องหาอย่างครบถ้วน การเข้าถึงทนายความอย่างเต็มที่ การจัดทำมาตรฐานปฏิบัติ (SOP) คู่มือสำหรับพนักงานสอบสวน การติดตามและตรวจสอบการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการปรับปรุงให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น ICCPR และหลักการขององค์การสหประชาชาติ แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้การควบคุมตัวผู้ต้องหาเป็นไปอย่างโปร่งใส ยุติธรรม และสร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการยุติธรรมในสังคมไทย