การพัฒนากฎหมายว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดี เกี่ยวกับสัญญาทางปกครองในศาลปกครอง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับการดำเนินคดีและ
การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทหลังฟ้องคดีในคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง 2) เพื่อเสนอแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร และกระบวนการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญจำนวน 20 รูป/คน รวมถึงการสนทนากลุ่มเฉพาะผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 9 รูป/คน และนำข้อมูลที่ได้ทั้งหมดมาวิเคราะห์นำเสนอผลแบบพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า 1) สภาพปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับการดำเนินคดีและการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทหลังฟ้องคดีในคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง พบว่า เนื่องด้วยคดีของศาลปกครองค่อนข้างใช้ระยะเวลาพิจารณาคดีที่ยาวนานโดยเฉพาะข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง ซึ่งระยะเวลาที่ยาวนานทำให้เกิดความเสียหายที่ไม่สามารถเยียวยาได้ แม้ในปัจจุบันคู่กรณีสามารถไกล่เกลี่ยข้อพิพาทหลังฟ้องคดีได้ แต่กระบวนการไกล่เกลี่ยดังกล่าวยังมีข้อจำกัดหลายประการ ทั้งเรื่อง ความยากในการเข้าถึง ค่าใช้จ่าย และเวลา ซึ่งขัดกับหลักการที่ต้องการให้กระบวนการไกล่เกลี่ยสามารถเข้าถึงง่าย 2) เพื่อให้ศาลปกครองมีอำนาจในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองได้ภายใต้หลักความชอบด้วยกฎหมาย จึงควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.2542 มาตรา 66/1 และจัดทำร่างระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง พ.ศ..... เพื่อวางหลักเกณฑ์ วิธีการ ในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองขึ้น ทั้งนี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการคดีของศาลปกครอง