การประเมินความต้องการจำเป็นแบบสมบูรณ์ เพื่อพัฒนาแนวทางการบริหารจัดการสถานศึกษาข้ามวัฒนธรรม ของโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครที่มีนักเรียนหลากหลายสัญชาติ
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการสถานศึกษาข้ามวัฒนธรรม, , ความต้องการจำเป็น, โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร, นักเรียนหลากหลายสัญชาติบทคัดย่อ
ท่ามกลางความหลากหลายทางสัญชาติในสถานศึกษา การบริหารจัดการข้ามวัฒนธรรมเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างโอกาสและความเท่าเทียมทางการศึกษา การวิจัยแบบผสมผสานนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ระบุและจัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการสถานศึกษาข้ามวัฒนธรรมของโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครที่มีนักเรียนหลากหลายสัญชาติ 2) วิเคราะห์สาเหตุและกำหนดแนวทาง ในการบริหารจัดการสถานศึกษาข้ามวัฒนธรรมของโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครที่มีนักเรียนหลากหลายสัญชาติ การวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การระบุและจัดลำดับความสำคัญ ประชากร คือ โรงเรียน สังกัดกรุงเทพมหานครที่มีนักเรียนไม่มีสัญชาติไทยมากกว่านักเรียนสัญชาติไทย ปีการศึกษา 2568 จำนวน 8 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารและครู รวม 139 คน โดยสุ่มแบบชั้นภูมิ เครื่องมือ คือ แบบประเมินความต้องการจำเป็นแบบตอบสนองคู่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ระยะที่ 2 การวิเคราะห์สาเหตุและกำหนดแนวทางด้วยการสนทนากลุ่มกับผู้บริหารหรือครูที่ปฏิบัติหน้าที่ครูประจำชั้นในห้องเรียนที่มีนักเรียนหลากหลายสัญชาติ จำนวน 8 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการวิจัยพบว่า ด้านการพัฒนาบุคลากรครูมีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.074) มีสาเหตุมาจากอุปสรรคด้านการสื่อสารทางภาษา อคติแฝงต่อกลุ่มนักเรียนหลากหลายสัญชาติ และการขาดทักษะการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม โดยมีแนวทางในการบริหารจัดการสถานศึกษาข้ามวัฒนธรรม ดังนี้ 1) ควรจัดอบรมภาษาพื้นฐานระยะสั้นคู่ขนานกับการเสริมทักษะภาษาไทยให้นักเรียน 2) ควรพัฒนาครูแกนนำด้านสิทธิเด็กผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ และ3) ควรส่งเสริมการเยี่ยมบ้านเพื่อศึกษาบริบทและอัตลักษณ์นักเรียนรายบุคคล
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). คู่มือแนวปฏิบัติสำหรับการจัดการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). ตาก: บริษัท โพรเจ็คท์ไฟฟ์-โฟว์ จำกัด.
ขวัญสุดา วงแหยม. (2559). การบริหารจัดการการศึกษาของสถานศึกษาที่ตั้งอยู่ในชุมชนพหุวัฒนธรรมของเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยา. ใน วิทยานิพนธปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ฐิติมดี อาพัทธนานนท์. (2563). การพัฒนาโรงเรียนหลากวัฒนธรรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะพหุวัฒนธรรมผ่านทางการศึกษาสำหรับครูและนักเรียนในประเทศไทย. ในรายงานวิจัย. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล.
ไทยพับลิก้า. (2567). สถิติแรงงานต่างด้าวในช่วง 15 ปี. เรียกใช้เมื่อ 25 มิถุนายน 2568. จาก https://thaipublica.org/2024/04/ foreign-worker-statistics-for-15-years-in-thailand/.
ยูนิเซฟ ประเทศไทย. (2565). อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก. เรียกใช้เมื่อ 25 มิถุนายน 2568 จาก https://www. unicef.org/thailand/media/3221/file/อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก.pdf.
วรรณี แกมเกตุ. (2555). วิธีวิทยาการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่3). กรุงเทพ มหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สานิตย์ หนูนิล (2558). การจัดการข้ามวัฒนธรรมเพื่อการเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 9(2), 176-189.
สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร. (2568). สถิติจำนวนข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาและนักเรียน. เรียกใช้เมื่อ 8 กรกฎาคม 2568. จากhttps://webportal. bangkok.go.th/bangkokeducation/ page/sub /22896/.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เอมพิกา ศรีอุดร. (2566). แรงงานข้ามชาติ : ชีวิต สิทธิ และความหวัง. เรียกใช้เมื่อ 25 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.masscomm.cmu.ac.th/แรงงานข้ามชาติ-ชีวิต-สิ/.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research
(3rd ed.). SAGE Publications.
DeCuir-Gunby, J. T., & Bindra, V. G. (2022). How does teacher bias influence students?: An introduction to the special issue on teachers’ implicit attitudes, instructional practices, and student outcomes. Learning and Instruction, 78, 101523.
Eisenberg, J., Härtel, C. E. J., & Stahl, G. K. (2013). Cross-Cultural Management Learning and Education - Exploring Multiple Aims, Approaches, and Impacts. Academy of Management Learning & Education, 12(3), 323-329.
