กระบวนการขับเคลื่อนคุณธรรมในโรงเรียนคุณธรรม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 ตามหลักสัปปุริสธรรม 7
คำสำคัญ:
โรงเรียนคุณธรรม, การขับเคลื่อนคุณธรรม, สัปปุริสธรรม 7, การบริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการดำเนินงานโรงเรียนคุณธรรม และ 2) เพื่อศึกษากระบวนการขับเคลื่อนคุณธรรมในโรงเรียนคุณธรรม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3 ตามหลักสัปปุริสธรรม 7 โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี ระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 291 คน ได้มาด้วยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือคือแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 9 รูป/คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการดำเนินงานโรงเรียนคุณธรรมโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.51, S.D. = 0.56) โดยด้านการวางแผนและกำหนดนโยบายมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.62, S.D. = 0.49) สะท้อนความพร้อมของสถานศึกษาในการนำนโยบายด้านคุณธรรมไปสู่การปฏิบัติ 2) กระบวนการขับเคลื่อนคุณธรรมเป็นกระบวนการเชิงระบบที่บูรณาการการบริหาร การจัดการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 เป็นกรอบกำกับเชิงคุณค่า โดยเฉพาะหลักธัมมัญญุตา อัตถัญญุตา และปริสัญญุตา ซึ่งช่วยเชื่อมโยงเป้าหมาย นโยบาย และบริบทของสถานศึกษา ส่งผลให้การพัฒนาคุณธรรมมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติและเอื้อต่อความยั่งยืน
ผลการวิจัยมีนัยเชิงทฤษฎีที่ชี้ว่า หลักสัปปุริสธรรม 7 สามารถประยุกต์ใช้เป็นกรอบการบริหารเชิงระบบในการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานได้อย่างมีเหตุผลและสอดรับกับแนวคิดการบริหารการศึกษาสมัยใหม่
เอกสารอ้างอิง
เกียรติศักดิ์ แปโค. (2558). การขับเคลื่อนคุณธรรมนักเรียนตามแนวโรงเรียนวิถีพุทธ โรงเรียนชุมชนเอื้องก่อนาดี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. ในวิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
คณะวิชาการ The Justice Group. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อักษร.
ชูชาติ แปลงล้วน. (2563). การประเมินโครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนในโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 4. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(7), 380–395.
ถิรพงศ์ ฤกษ์ขำ. (2558). การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนวินัยนักเรียนของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานคร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 9(ฉบับพิเศษ), 169–182.
ธีระศักดิ์ บึงมุม และพรพิพัฒน์ เพิ่มผล. (2560). การพัฒนาบุคลากรตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 6(1), 49–60.
โนรอายดา มามะ และคณะ. (2561). การดำเนินงานตามกระบวนการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมจริยธรรมในโครงการกองทุนการศึกษารุ่นที่ 3 (ภาคใต้). วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 29(3), 137–147.
พงษ์พันธ์ ติยะบุตร. (2563). การศึกษาการดำเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรมของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 18(31), 223–234.
เพ็ญนภา ลายน้ำเงิน และคณะ. (2559). แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม
ของนักเรียนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. ใน รายงานการประชุมสัมมนาวิชาการราชภัฏนครสวรรค์วิจัย ครั้งที่ 1 (หน้า 291–302). นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
วิริยา ทัพวัฒนะ และคณะ. (2559). การศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการดำเนินงานขับเคลื่อนคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจังหวัดพิจิตร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 18(2), 225–236.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2558). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). นนทบุรี: สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). โรงเรียนคุณธรรม สพฐ.: มาตรฐานและตัวชี้วัด. เรียกใช้เมื่อ 24 ตุลาคม 2568 จาก http://ita.rayong2.go.th
สุภาพร นามครรชิต. (2559). ภาวะผู้นำตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหาร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 1(2), 19–20.
Cartelli, A. (2008). Towards the development of a new model for best practice and knowledge construction in virtual campuses. Journal of Information Technology Education, 15, 121–136.
