รูปแบบนวัตกรรมชุมชนเข้มแข็งเชิงพุทธในวิถีชีวิตใหม่ของ ชุมชนในจังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “รูปแบบนวัตกรรมชุมชนเข้มแข็งเชิงพุทธในวิถีชีวิตใหม่ของชุมชนในจังหวัดอุดรธานี” มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการพัฒนาชุมชนเข้มแข็งของชุมชนในจังหวัดอุดรธานี (2) ศึกษานวัตกรรมชุมชนเข้มแข็งของชุมชนต้นแบบ และ (3) นำเสนอรูปแบบนวัตกรรมชุมชนเข้มแข็งเชิงพุทธในวิถีชีวิตใหม่ของชุมชนในจังหวัดอุดรธานี การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยบูรณาการแนวทางวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า ความเข้มแข็งของชุมชนเกิดจากการพึ่งพาตนเอง ภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วม การบริหารทุนชุมชนตามหลักธรรมาภิบาล และการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ ขณะเดียวกัน ชุมชนต้นแบบมีการพัฒนานวัตกรรม 5 ด้าน ได้แก่ (1) เทคโนโลยี (2) เศรษฐกิจ (3) ทรัพยากร (4) การจัดการ และ (5) เครือข่ายทางสังคม โดยบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ และยึดหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น อิทธิบาท 4 สังคหวัตถุ 4 และมัชฌิมาปฏิปทา เป็นกรอบในการพัฒนา

รูปแบบนวัตกรรมที่ค้นพบเน้นการสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางสังคม” ผ่านการพัฒนาอย่างสมดุลทั้งด้านวัตถุ จิตใจ และวัฒนธรรม สอดคล้องกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และสามารถเป็นต้นแบบในการพัฒนาชุมชนในยุคหลังโควิด-19 ได้อย่างยั่งยืน