การประเมินโครงการอบรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาพฤติกรรมเพศวิถี มีสุข ในวัยรุ่น โรงเรียนเมืองนครศรีธรรมราช สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
การประเมินโครงการ, เพศวิถี, รูปแบบของโดนัลด์ แอล เคิร์กแพทริค, การสื่อสารเรื่องเพศบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการดำเนินโครงการใน 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านปฏิกิริยา 2) ด้านการเรียนรู้ 3) ด้านพฤติกรรม และ 4) ด้านผลลัพธ์ ตามกรอบการประเมินของเคิร์กแพทริก การวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2568 รวมทั้งสิ้น 197 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบทดสอบ และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านปฏิกิริยา อยู่ในระดับมากที่สุด เนื้อหาในการบรรยายตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการ 2) ด้านการเรียนรู้ พบว่า คะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 3) ด้านพฤติกรรม อยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งนักเรียนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อกระทำในสิ่งที่ถูกต้องดีงาม 4) ด้านผลลัพธ์ อยู่ในระดับมาก โรงเรียนมีบรรยากาศความปลอดภัยมากขึ้น และปัจจัยเสี่ยงของการตั้งครรภ์ภายในโรงเรียนลดลง โดยข้อมูลเชิงคุณภาพสนับสนุนว่าโครงการนี้เป็นโครงการที่มีคุณภาพและส่งผลกระทบเชิงบวกต่อตัวนักเรียนและสถานศึกษา จึงควรดำเนินการอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษามาตรฐานการป้องกันและสร้างค่านิยมเรื่องเพศวิถีที่ถูกต้องอย่างยั่งยืน
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การประเมินโครงการตามกรอบการประเมิน 4 ด้านของเคิร์กแพทริกสามารถสะท้อนผลลัพธ์การสร้างองค์ความรู้ของผู้เรียนได้อย่างเป็นระบบ และสามารถใช้เป็นแนวทางในการติดตามและพัฒนาโครงการในสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2568). รายงานเฝ้าระวังโรคทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ (รง. 506). กระทรวงสาธารณสุข.
กองอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย. (2568). รายงานสถิติการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ประเทศไทย ปี 2567. กระทรวงสาธารณสุข.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
เบ็ญจมาศ โอฬารรัตน์มณี. (2561). เพศวิถีศึกษาสำหรับวัยรุ่นตอนต้น. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
ปฏิกาญจน์ สีชาลี และรุจิรา ดวงสงค์. (2565). ผลของโปรแกรมป้องกันการตั้งครรภ์โดยการประยุกต์แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพในนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดอุดรธานี. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 45-56.
พจณา โชโชล. (2567). การพัฒนาสื่อแอปพลิเคชันในการสร้างความรอบรู้ด้านการป้องกันการ ตั้งครรภ์ของหญิงวัยรุ่นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559. (2559, 31 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนที่ 30 ก. หน้า 1-10.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2555). หลักการวัดและประเมินผลการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 8). เฮ้าส์ ออฟ เคอร์มีส.
พิสณุ ฟองศรี. (2553). เทคนิควิธีประเมินโครงการ. พรอพเพอร์ตี้พริ้นท์.
ภัสราภรณ์ อินทรีย์. (2566). การประเมินโครงการอบรมวัยรุ่นวัยใส ใส่ใจป้องกันยาเสพติดและ การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร โรงเรียนสามัคคีอนุสรณ์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3 .ใน การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
สิตานันท์ ศรีใจวงศ์, สรญา แก้วประเสริฐ, และทิพวรรณ เอี่ยมเจริญ. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพล ต่อพฤติกรรมป้องกันความเสี่ยงทางเพศของวัยรุ่นในเขตสุขภาพที่ 2. วารสารวิทยาลัย พยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 13(1), 154-168.
Donald L. Kirkpatrick. (1975). Evaluating Training Program. Wiscounsin : Amarican Society for Training and Development, Inc.
Goldfarb, E. S., & Lieberman, L. D. (2024). Three decades of comprehensive sexuality education. Journal of Adolescent Health, 74(1), 3-12.
Sutriyatna, A., et al. (2026). Evaluating eproductive and sexual health training: The Kirkpatrick model. Journal of Health Education, 12(2), 88-102.
