พฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักศึกษามหาวิทยาลัย มหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช ห้องเรียนจังหวัดสงขลาตามหลักโภชเนมัตตัญญุตา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช ห้องเรียนจังหวัดสงขลา และ 2) วิเคราะห์พฤติกรรมดังกล่าวตามหลักโภชเนมัตตัญญุตา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ นักศึกษา จำนวน 15 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. พฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักศึกษาส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับความสะดวก ราคา รสชาติ และวิถีชีวิตมากกว่าหลักโภชนาการ โดยนิยมซื้ออาหารสำเร็จรูปและรับประทานอาหารจากร้านใกล้มหาวิทยาลัยส่วนใหญ่บริโภควันละ 2–3 มื้อ แต่บางส่วนรับประทานไม่ตรงเวลา กลุ่มบรรพชิตมีความเคร่งครัดด้านเวลาและปริมาณมากกว่ากลุ่มฆราวาส เนื่องจากข้อกำหนดทางพระวินัยและบริบทการฉันภัตตาหาร นอกจากนี้สื่อสังคมออนไลน์ กระแสสังคม และข้อจำกัดด้านสุขภาพมีอิทธิพลต่อการเลือกบริโภคในระดับหนึ่ง 2. การวิเคราะห์ตามหลักโภชเนมัตตัญญุตาพบว่า นักศึกษาตระหนักถึงความสำคัญของการรับประทานอาหารให้ตรงเวลาและพอเหมาะ แต่ยังมีข้อจำกัดในการควบคุมตนเอง โดยเฉพาะกลุ่มฆราวาสที่ได้รับอิทธิพลจากรสชาติและสังคม ขณะที่กลุ่มบรรพชิตสามารถควบคุมเวลา ปริมาณ และความยึดติดในรสชาติได้ดีกว่า นักศึกษาทุกคนเข้าใจว่าอาหารมีไว้เพื่อหล่อเลี้ยงร่างกายและสนับสนุนการศึกษา มิใช่เพื่อความเพลิดเพลินเพียงอย่างเดียว อย่างไรก็ตาม การปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอยังจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมข้อค้นพบสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางพัฒนาสุขภาวะและจัดกิจกรรมส่งเสริมการบริโภคอย่างมีสติให้เหมาะสมกับบริบทของสถาบันอุดมศึกษาพระพุทธศาสนา