การศึกษาทักษะภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ขอนแก่นเขต 1
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์, ทุติยปาปณิกสูตร, ผู้บริหารสถานศึกษา, การบริหารการศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักทุติยปาปณิกสูตร และ 2) เสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักทุติยปาปณิกสูตร การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา รองผู้บริหารสถานศึกษา และหัวหน้ากลุ่มงานในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 จำนวน 252 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่ายตามตารางของ Krejcie และ Morgan เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย (x̄) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 12 รูป/คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักทุติยปาปณิกสูตร โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.63, S.D. = 0.41) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านความคิดสร้างสรรค์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการสร้างวิสัยทัศน์ ด้านการเป็นแบบอย่างที่ดี ด้านการเพิ่มพลังอำนาจ และด้านการทำงานเป็นทีม ตามลำดับ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ จักขุมา วิธูโร และนิสสยสัมปันโน โดยเน้นการมีวิสัยทัศน์ การบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของบุคลากร เพื่อให้การบริหารสถานศึกษามีประสิทธิภาพและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ธีระ รุ่งเรือง. (2562). การบริหารสถานศึกษาโดยใช้ข้อมูลเป็นฐานเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 15(2), 45–56.
นิลาวรรณ ดงสิงห์. (2565). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษา, 18(1), 112–124.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
พรพิมล แก้วอ่อน และคณะ. (2564). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียน. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 12(2), 85–98.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2561). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมบัติ ทองย้อย. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์, 46(3), 67–78.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. (2566). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. ขอนแก่น: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). แนวโน้มการจัดการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สุพัตรา สุขแจ่ม. (2563). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน. วารสารการบริหารการศึกษา, 16(1), 59–72.
Fullan, M. (2014). The principal: Three keys to maximizing impact. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). New York: McGraw-Hill.
Northouse, P. G. (2018). Leadership: Theory and practice (8th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Organizational behavior (17th ed.). Boston, MA: Pearson.
