วิเคราะห์หลักราชสังคหวัตถุธรรมในการพัฒนาชุมชน ตำบลแดนสงวน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
คำสำคัญ:
หลักราชสังคหวัตถุธรรม, การพัฒนา, ชุมชนตำบลแดนสงวนบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง วิเคราะห์หลักราชสังคหวัตถุธรรมในการพัฒนาชุมชน ตำบลแดนสงวน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชน 2) ศึกษาหลักราชสังคหวัตถุธรรมจากพระไตรปิฎก และ 3) วิเคราะห์การประยุกต์ใช้หลักราชสังคหวัตถุธรรมในการพัฒนาชุมชนตำบลแดนสงวน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา การวิจัยเป็นเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลเอกสารจากพระไตรปิฎก อรรถกถา เอกสารทางพระพุทธศาสนา และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง ควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 รูป/คน การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาชุมชนตำบลแดนสงวนมีลักษณะยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง เน้นการมีส่วนร่วม การเสริมพลัง การใช้ทุนชุมชน และการพึ่งพาตนเองควบคู่ความสามัคคี แม้การมีส่วนร่วมส่วนใหญ่อยู่ในระดับปฏิบัติการมากกว่าการกำหนดนโยบาย แต่เป็นฐานสำคัญของความยั่งยืน 2) หลักราชสังคหวัตถุธรรม สามารถอธิบายแนวทางพัฒนาได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยสัสสเมธะส่งเสริมความมั่นคงด้านอาชีพและปัจจัยพื้นฐาน ปุริสเมธะมุ่งพัฒนาคนและผู้นำ สัมมาปาสะเสริมสร้างความสามัคคีและเครือข่ายความร่วมมือ และวาชเปยะส่งเสริมการสื่อสารสุภาพสร้างความไว้วางใจ และ 3) การบูรณาการทั้งสี่หลักเป็นกรอบแนวคิดที่เหมาะสมต่อการพัฒนาชุมชนอย่างสมดุล เชื่อมโยงความมั่นคงทางเศรษฐกิจกับความเข้มแข็งด้านคนและสังคม ทำให้การพัฒนาดำเนินไปอย่างต่อเนื่องและมีเสถียรภาพ
เอกสารอ้างอิง
กัญญารัตน์ แก้วกมล และคณะ. (2558). ทุนวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำในจังหวัดนครปฐม. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ มหาวิทยาลัยศิลปากร (Veridian E-Journal), 8(2), 1186–1200.
นวนันท์ ปาระกูล และ เจนยุทธ์ ปาระกูล. (2561). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ตามหลักราชสังคหวัตถุของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยวิชาการ, 1(2), 1–12.
พรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูพิศาลสรรพกิจ และ พระครูจิรธรรมทัต. (2563). บทบาทของพระสงฆ์ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจแก่คนไทยในยุคการเปลี่ยนแปลงฉับพลัน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(6), 272–285.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระสัมพันธ์ วฑฺฒโน. (2561). พุทธวิธีสำหรับการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 3(2), 55–67.
วินิจ เทือกทอง. (2558). ความเที่ยงตรงของแบบสอบถามสำหรับงานวิจัยทางสังคมศาสตร์. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18(1), 98–110.
วิไลวรรณ ชูช่วย. (2561). องค์ประกอบคุณภาพการบริการของโรงแรมในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 9, 9(1), 1354–1366.
ศุภินธน์การย์ ระวังวงศา และ นภพร เชื้อขำ. (2566). การพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม: การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 7(2), 120–133.
สุภางค์ จันทวานิช. (2540). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Phuekphan, P., Aungsuroch, Y., Yunibhand, J., & Chan, S. W. C. (2016). Psychometric properties of the Thai version of Copenhagen burnout inventory (T-CBI) in Thai nurses. Journal of Health Research.
