แนวทางการพัฒนาการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนในกลุ่ม 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1
คำสำคัญ:
การประกันคุณภาพภายใน, การพัฒนาคุณภาพการศึกษา, การบริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนในกลุ่ม 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 2) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนในกลุ่ม 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและครู จำนวน 254 คน ได้มาโดยการกำหนดขนาดตัวอย่างตามตารางของ Krejcie and Morgan และใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก(x̄=4.47, S.D.=0.60) และหากพิจารณาเป็นรายด้าน สถานศึกษามีจุดแข็งด้านนโยบายและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แต่ยังควรพัฒนาในด้านการนำแผนไปสู่การปฏิบัติให้มีความสม่ำเสมอและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 2. แนวทางการพัฒนาประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลประกอบด้วย 1) การพัฒนาระบบการสื่อสารอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมในนโยบายและมาตรฐาน 2) การพัฒนาระบบข้อมูลและสารสนเทศ เพื่อใช้เป็นฐานในการวิเคราะห์ วางแผน และตัดสินใจ 3) การบริหารจัดการโดยใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) เพื่อให้การดำเนินงานมีความต่อเนื่องและเป็นระบบ 4) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของบุคลากรในทุกขั้นตอนของการดำเนินงาน 5) การใช้เทคโนโลยีและแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). คู่มือการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
กิตติ บุญเลิศ. (2562). การบริหารจัดการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิราพร เกื้อกูล. (2560). การพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา.วารสารการบริหารการศึกษา, 12(2), 45–60.
บดินทร์ภัทร์ สายบุตร. (2562). การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาโดยใช้แนวคิดเชิงระบบ. วารสารศึกษาศาสตร์, 30(1), 89–102.
ศรีพันธุ์ เชาวน์ชัย, และจันทร์ศิลา เพ็ชรรัตน์. (2565). การประกันคุณภาพการศึกษาและการพัฒนาสถานศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศศิธร คงวัน, และนารีรัตน์ ดวงราษี. (2565). การพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการ CQI. วารสารวิชาการศึกษา, 15(1), 112–125.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. (2566). รายงานผลการดำเนินงานด้านการประกันคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2561). แนวทางการประเมินคุณภาพภายนอก. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน).
สุภางค์ จันทวานิช. (2559). แนวคิดและการประกันคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสกสรรค์ แก้วบุปผา. (2566). รูปแบบการพัฒนาการประกันคุณภาพภายในแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 18(1), 33–48.
Ackoff, R. L. (1999). Re-creating the corporation: A design of organizations for the 21st century. Oxford University Press.
Bessant, J., & Caffyn, S. (1997). High-involvement innovation through continuous improvement. International Journal of Technology Management, 14(1), 7–28. https://doi.org/10.1504/IJTM.1997.001704
Bertalanffy, L. von. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.
Bryson, J. M. (2004). What to do when stakeholders matter: Stakeholder
identification and analysis techniques. Public Management Review, 6(1), 21–53. https://doi.org/10.1080/14719030410001675722
Cheng, Y. C. (2003). Quality assurance in education: Internal, interface, and future. Quality Assurance in Education, 11(4), 202–213. https://doi.org/10.1108/09684880310501386
Checkland, P. (1999). Systems thinking, systems practice. Wiley.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Donaldson, T., & Preston, L. E. (1995). The stakeholder theory of the corporation: Concepts, evidence, and implications. Academy of Management Review, 20(1), 65–91. ttps://doi.org/10.5465/amr.1995.9503271992
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.
Goetsch, D. L., & Davis, S. B. (2016). Quality management for organizational excellence: Introduction to total quality (8th ed.). Pearson.
Harvey, L., & Green, D. (1993). Defining quality. Assessment & Evaluation in Higher Education, 18(1), 9–34. https://doi.org/10.1080/0260293930180102
Juran, J. M. (1992). Juran on quality by design: The new steps for planning quality into goods and services. Free Press.
Moen, R., & Norman, C. (2010). Circling back: Clearing up myths about the Deming cycle. Quality Progress, 43(11), 22–28.
OECD. (2019). Education policy outlook 2019: Working together to help students achieve their potential. https://doi.org/10.1787/2b8ad56e-en
Oakland, J. S. (2014). Total quality management and operational excellence: Text with cases (4th ed.). Routledge.
Office of the National Education Commission. (1999). National Education Act B.E. 2542 (1999) and amendments.
Sallis, E. (2014). Total quality management in education (3rd ed.). Routledge.
Shewhart, W. A. (1939). Statistical method from the viewpoint of quality control. Dover Publications.
UNESCO. (2017). Education for sustainable evelopment goals: Learning objectives. UNESCO Publishing.
