Art & Music: การยกระดับการขับร้องเพลงลูกทุ่งอีสานสู่ การทอดเชื่อมทางวัฒนธรรม
คำสำคัญ:
เพลงลูกทุ่งอีสาน, หมอลำ, การทอดเชื่อมทางวัฒนธรรม, การยกระดับการขับร้อง, วัฒนธรรมอีสานบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง “Art & Music: การยกระดับการขับร้องเพลงลูกทุ่งอีสานสู่การทอดเชื่อมทางวัฒนธรรม” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับการขับร้องเพลงลูกทุ่งอีสาน 2) ศึกษาวิธีการยกระดับการขับร้อง และ 3) เสนอแนวทางการยกระดับสู่การทอดเชื่อมทางวัฒนธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยบูรณาการการวิจัยเชิงเอกสารร่วมกับการวิจัยเชิงคุณภาพภาคสนาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 25 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยคณะหมอลำ ศิลปิน ปราชญ์ชาวบ้าน และผู้แทนหน่วยงานวัฒนธรรม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแนวคำถามสนทนากลุ่ม การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้การสัมภาษณ์ การสังเกต และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการตีความเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า (1) ภาษาถิ่นอีสานเป็นกลไกสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม โดยหมอลำมีพัฒนาการจากรูปแบบดั้งเดิมสู่การแสดงร่วมสมัย (2) การยกระดับการขับร้องเกิดจากการผสมผสานทางวัฒนธรรมระหว่างดนตรีพื้นบ้านกับดนตรีสมัยใหม่ การใช้สื่อดิจิทัล และการบริหารจัดการเชิงสร้างสรรค์ และ (3) แนวทางการพัฒนาควรดำเนินการในระดับบุคคล ชุมชน และนโยบาย โดยเน้นการอนุรักษ์อัตลักษณ์ควบคู่กับการสร้างนวัตกรรม ผลการวิจัยสะท้อนว่าการขับร้องเพลงลูกทุ่งอีสานเป็นกลไกสำคัญในการสร้างคุณค่าทางวัฒนธรรมและการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ภิภพ ปิ่นแก้ว. (2559). ดนตรีพื้นบ้านอีสานและการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สิทธิศักดิ์ จำปาแดง. (2554). หมอลำ: พลวัตทางวัฒนธรรมและการเปลี่ยนแปลงของสังคมอีสาน. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
กิติศักดิ์ แสนประดิษฐ์. (2552). บทบาทของหมอลำในฐานะสื่อทางสังคมและวัฒนธรรม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
นิพินธุ สุวรรณรงค์. (2553). เพลงลูกทุ่งอีสานกับการสะท้อนวิถีชีวิตแรงงานอพยพ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พีรพงษ์ เคนทรภักดิ์, และ โสภี อุ่นทะยา. (2564). เพลงลูกทุ่งอีสานกับการสื่อสารทางสังคมร่วมสมัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(2), 45–60.
แวง พลังวรรณ. (2545). เพลงลูกทุ่งในฐานะบันทึกทางสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฎฐธิดา จันเทร์มะ. (2559). การทอดเชื่อมทางวัฒนธรรมในบริบทสังคมไทย. วารสารสังคมวิทยา, 18(1), 77–95.
อรุโณทัย วรรณถาวร. (2563). วัฒนธรรมสมัยนิยมกับการเปลี่ยนแปลงอัตลักษณ์ท้องถิ่น. วารสารวัฒนธรรมศึกษา, 9(1), 101–120.
วุฒิสิทธิ์ จีระกมล. (2562). โครงสร้างทำนองลำพื้นและการประยุกต์ใช้ในดนตรีร่วมสมัย. วารสารดนตรีศึกษา, 5(2), 23–40.
ศิวาพร ฟองทอง, และคณะ. (2564). ปัจจัยความสำเร็จของธุรกิจหมอลำในยุคดิจิทัล. วารสารบริหารธุรกิจและวัฒนธรรม, 14(2), 88–105.
วรศักดิ์ วรยศ. (2560). แนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาศิลปะหมอลำเชิงสร้างสรรค์. วารสารศิลปกรรมศาสตร์, 11(1), 55–70.
