การพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานีเขต 2
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นําแบบอไจล์, ผู้บริหารสถานศึกษา, พรหมวิหาร 4บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 2) เพื่อหาการพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 และ 3) เพื่อประเมินการพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี แบ่ง 3 ระยะ 1) ศึกษาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูและผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 300 คน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานีเขต 2 กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยวิธี Krejcie & Morgan และสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) อยู่ระหว่าง 0.80–1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2) แบบสัมภาษณ์ โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และ 3) ประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความคิดเห็นของครูและผู้บริหารสถานศึกษา อยู่ในระดับมาก ( = 4.40, S.D. = 0.63) โดยการให้คุณค่าและการสนับสนุนบุคลากรมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.46, S.D. = 0.61) 2) การพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา ได้แก่ (1) การกำหนดเป้าหมายและทิศทางการดำเนินงาน (2) การให้คุณค่าและการสนับสนุนบุคลากร (3) การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและการส่งเสริมนวัตกรรม และ (4) การสร้างความร่วมมือในการปฏิบัติงาน นำมาบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 ในการบริหารสถานศึกษา และ 3) ผลการประเมินดังกล่าว พบว่า ภาพรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.82, S.D. = 0.37) โดยด้านการสร้างความร่วมมือในการปฏิบัติงานมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.89, S.D. = 0.29)
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราช. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มุจลินท์ ราชรักษ์, ประภาพร บุญปลอด, และ พนา จินดาศรี. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา กับประสิทธิภาพการสอนของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(2), 417-430.
วนิตตา ธนะภูมิชัย, และอุไร สุทธิแย้ม. (2566). ภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารงานบุคคลตามการรับรู้ ของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร. วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(8), 1-14.
สมชาย เทพแสง, อัจฉริยา เทพแสง, และ กันต์ฐมณีญา นฤโฆษกิตติกีรติ. (2567). ภาวะผู้นำแบบคล่องตัว (Agile Leadership) : รูปแบบใหม่ของผู้นำในยุคดิจิทัล. วารสารสหวิทยาการวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา. 3(1), 51-68.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. (2566). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2566. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). สถิติจำนวนข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. ระบบบริหารจัดการสารสนเทศทรัพยากรบุคคล (HRMS). obec.go.th
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
เสาวคนธ์ ศักดิ์ชัยศรี. (2568). การบริหารงานแบบอไจล์ในองค์กรสมัยใหม่. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 8(2), 300-311.
อภิวัฒน์ มรรคผล. (2566). ภาวะผู้นำแบบ Agile ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 16(1), 64-87.
Denning, S. (2018). The age of agile: How smart companies are transforming the way work gets done. AMACOM.
Fullan, M. (2001). Leading in a Culture of Change. Jossey-Bass.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
Solga, M. (2026). Agile Leadership Framework. cidpartners.de
Uhl-Bien, M., & Arena, M. (2018). Leadership for organizational adaptability: A theoretical synthesis and integrative framework. The Leadership Quarterly, 29(1), 89–104.
