วิเคราะห์ความศรัทธาของประชาชนที่มีต่อพระเสี่ยงเพื่อส่งเสริมความสามัคคีของชุมชนอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย
คำสำคัญ:
ศรัทธาในพระพุทธศาสนา, พระเสี่ยง, ความสามัคคีของชุมชน, อำเภอโพนพิสัย, จังหวัดหนองคายบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาหลักศรัทธาในพระพุทธศาสนา (2) ศึกษาสภาพความศรัทธาของประชาชนที่มีต่อพระเสี่ยงของชุมชนอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย และ (3) วิเคราะห์ความศรัทธาที่มีต่อพระเสี่ยงในการส่งเสริมความสามัคคีของชุมชนอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 34 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลตามกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ และนำเสนอผลด้วยวิธีพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นคุณธรรมพื้นฐานสำคัญของพุทธศาสนิกชน หมายถึงความเชื่อ ความเลื่อมใส และความมั่นใจในพระรัตนตรัย ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานของเหตุผลและปัญญา มิใช่ความเชื่ออย่างงมงาย ศรัทธาจึงเป็นแรงผลักดันให้บุคคลประพฤติปฏิบัติตามหลักธรรม เช่น การทำบุญ การรักษาศีล และการเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา 2) ประชาชนในชุมชนอำเภอโพนพิสัยยังคงมีความศรัทธาต่อพระเสี่ยงในฐานะพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์และศูนย์รวมจิตใจของชุมชน สะท้อนผ่านการกราบไหว้ การขอพร และการเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาและประเพณีท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง แม้สังคมจะเปลี่ยนแปลงจากอิทธิพลของเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี แต่ความศรัทธายังคงดำรงอยู่และปรับเปลี่ยนตามบริบทสังคมสมัยใหม่ 3) ความศรัทธาที่ประชาชนมีต่อพระเสี่ยงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความสัมพันธ์ ความร่วมมือ และความผูกพันของคนในชุมชน ผ่านกิจกรรมทางศาสนาและประเพณีท้องถิ่น อันช่วยสืบสานวัฒนธรรมและเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ดังนั้น ความศรัทธาที่มีต่อพระเสี่ยงจึงเป็นทั้งพลังทางจิตใจและกลไกทางสังคมที่ช่วยให้ชุมชนอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย เกิดความสงบสุขและความสามัคคีอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2560). ศาสนากับการพัฒนาสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2558). พระพุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เจ้าอธิการสมชัย ปโมทิโต (ชาวนา). (2563). ศึกษาแนวทางการพัฒนาความสามัคคีของชุมชนด้วยหลักสาราณียธรรมในตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย. ในวิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2553). การพัฒนาที่ยั่งยืนตามแนวพุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสาโรจน์ ปญฺญาวชิโร (เห็ดตุม). (2562). ศึกษาวิเคราะห์พระราชกรณียกิจเกี่ยวกับกิจการพระพุทธศาสนาของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสมุห์สันติ สุจิณฺโณ (พรมสงฆ์). (2564). วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของหลักสาราณียธรรมเพื่อสร้างความสามัคคี. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 12(2), 45–58.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2562). คู่มือการวิจัยทางพระพุทธศาสนา. พระนครศรีอยุธยา: สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์.
ศูนย์วิจัยศาสนาและวัฒนธรรม. (2561). ศาสนา วัฒนธรรม และความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์วิจัยศาสนาและวัฒนธรรม.
สมคม̀มนักวิชาการศาสนา. (2564). บทบาทของศาสนากับความสามัคคีของชุมชนไทย. กรุงเทพมหานคร: สมาคมนักวิชาการศาสนา.
สมหมาย คำมี. (2564). พระพุทธศาสนาและความสามัคคีในชุมชนท้องถิ่น: กรณีศึกษาหมู่บ้านชนบทในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2563). รายงานสถานการณ์พระพุทธศาสนาไทยประจำปี 2563. นครปฐม: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์. (2565). แนวทางการวิจัยทางพระพุทธศาสนาและสังคมร่วมสมัย. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
