โอ่งลายมังกรราชบุรีจากสินค้าทางวัฒนธรรมสู่มูลค่าทางเศรษฐกิจ
คำสำคัญ:
โอ่งลายมังกรราชบุรี , สินค้าทางวัฒนธรรม , มูลค่าทางเศรษฐกิจบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับทุนทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และ ซอฟต์พาวเวอร์ รวมถึงเสนอแนวทางการพัฒนาโอ่งลายมังกรราชบุรีจากสินค้าทางวัฒนธรรมสู่มูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยการทบทวนวรรณกรรมและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ แนวคิดทุนทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เศรษฐกิจหมุนเวียน และซอฟต์พาวเวอร์ ผลการทบทวนวรรณกรรม พบว่า โอ่งลายมังกรราชบุรีไม่ได้เป็นเพียงหัตถกรรมพื้นบ้านหรือภาชนะใช้สอยในครัวเรือนเท่านั้น แต่เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนภูมิปัญญา วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ของจังหวัดราชบุรีอย่างชัดเจน อีกทั้งยังมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นทุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ผ่านการออกแบบร่วมสมัย การสร้างแบรนด์ การตลาดดิจิทัล และการเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้ แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนยังสามารถประยุกต์ใช้กับกระบวนการผลิตโอ่งมังกร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม ขณะเดียวกัน แนวคิดซอฟต์พาวเวอร์ช่วยส่งเสริมให้อัตลักษณ์ของโอ่งลายมังกรกลายเป็นเครื่องมือสร้างภาพลักษณ์และมูลค่าทางเศรษฐกิจของจังหวัดราชบุรี ดังนั้น การบูรณาการทุนวัฒนธรรมเข้ากับความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และการจัดการเชิงพื้นที่ จะช่วยยกระดับโอ่งลายมังกรราชบุรีสู่การเป็นผลิตภัณฑ์เศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่สร้างรายได้และความยั่งยืนให้แก่ชุมชนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2563). ประกาศกรมทรัพย์สินทางปัญญา เรื่อง การขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ “โอ่งมังกรราชบุรี”. เรียกใช้เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569
ชฎาพร โพคัยสวรรค์ และ นภธีรา จวอรรถ. (2566). โอ่งมังกรราชบุรี: เครื่องปั้นดินเผาที่มีอัตลักษณ์เฉพาะพื้นที่. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราช
ภัฏธนบุรี, 6(1), B1–B12.เรียกใช้เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569จาก https://so02.tci-haijo.org/index.php/human_dru/article/view/258541
มังกร “ตำนาน ความเชื่อ เอกลักษณ์” ของจังหวัดราชบุรี. (2567). วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร.เรียกใช้เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2569จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/275257
ไทยรัฐออนไลน์. (2554). จากโอ่งมังกร...สู่โมเดิร์นเซรามิก วิวัฒนาการของคนปั้นโอ่งตระกูล “เถ้าฮงไถ่”.เรียกใช้เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569จาก https://www.thairath.co.th/lifestyle/woman/162649
สมชาย ชูเมือง, พระครูปลัดสุรวุฒิ สิริวฑฺฒ, พระมหาไพพัฒน์พงศ์ วงศ์ชาลี, & มนตรี วรพัฒน์. (2568). Development of a circular economy and creative spaces for the Ratchaburi dragon jar entrepreneurs community. Journal of
MCU Phetchaburi Review.เรียกใช้เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JPR/article/view/294928
สมชาย ชูเมือง, พระครูปลัดสุรวุฒิ สิริวฑฺฒโก, & วรรณีศา สีฟ้า. (2569). หลักสูตรยกระดับทักษะ (Up-Skill) ในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่ปราศจากส่วนเหลือหรือของเสียโอ่ง
มังกรราชบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์. เรียกใช้เมื่อวันที่ 18พฤษภาคม 2569 จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/285426
สำนักข่าวไทย อสมท. (2559). ห่วง “โอ่งมังกร” เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมราชบุรีอาจเลือนหาย. เรียกใช้เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569จาก ttps://tna.mcot.net/tna-223310
สำนักงานจังหวัดราชบุรี. (2562). แผนพัฒนาจังหวัดราชบุรี พ.ศ. 2561–2564. ราชบุรี: สำนักงานจังหวัดราชบุรี.
สำนักงานจังหวัดราชบุรี. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดราชบุรี พ.ศ. 2566–2570. ราชบุรี: สำนักงานจังหวัดราชบุรี.
สำนักงานพาณิชย์จังหวัดราชบุรี. (2562). คู่มือปฏิบัติงานสำหรับสมาชิกผู้ขอใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์โอ่งมังกรราชบุรี.สำนักงานพาณิชย์จังหวัดราชบุรี.
สำนักงานพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. จาก https://www.nesdc.go.th/
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. (2565). แนวทางการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์และ Soft Power ไทย. กรุงเทพมหานคร.
Anholt, S. (2007). Competitive identity: The new brand management for nations,cities and regions. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9780230627727
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood Press.
Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy: Economic and business rationale for an accelerated transition (Vol. 1). https://ellenmacarthurfoundation.org/towards-the-circular-economy-vol-1-an-economic-and-business-rationale-for-an
Flew, T. (2012). The creative industries: Culture and policy. SAGE Publications.
Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757–768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Penguin Books.
Humphrey, A. S. (2005). SWOT analysis for management consulting. SRI Alumni Newsletter, 1–8.
Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. Earthscan.
Murray, A., Skene, K., & Haynes, K. (2017). The circular economy: An interdisciplinary exploration of the concept and application n a globalcontext. Journal of Business Ethics, 140(3), 369–380. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2693-2
Nye, J. S., Jr. (2004). Soft power: The means to success in world politics.PublicAffairs.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy. Harvard Business School Press.
UNCTAD. (2010). Creative economy report 2010: Creative economy – A feasible development option. United Nations. https://unctad.org/system/files/official-document/ditctab20103_en.pdf
