ลาวในเอกสารของชาวตะวันตก

ผู้แต่ง

  • พิมพ์ปฏิมา นเรศศิริกุล มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา

คำสำคัญ:

ลาว, ประวัติศาสตร์, เอกสารของชาวตะวันตก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจและสังคมลาวที่ปรากฏในเอกสารของชาวตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และคริสต์ศตวรรษที่ 19 งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์ในการดำเนินการวิจัย เก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารชั้นต้น

          ผลการวิจัยพบว่า ด้านการเมืองการปกครองในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ลาวมีโครงสร้างทางการเมืองการปกครองที่ชัดเจน พระมหากษัตริย์มีอำนาจสูงสุด ทรงใช้อำนาจการบริหารบ้านเมืองผ่านผู้ปกครองตำแหน่งต่าง ๆ และการสร้างเสถียรภาพทางการเมืองการปกครองดำเนินไปพร้อมกับการสร้างความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านโดยเฉพาะสยาม กัมพูชาและเวียดนาม กระทั่งเข้าสู่คริสต์ศตวรรษที่ 19 ลาวตกอยู่ภายใต้การปกครองของสยาม โครงสร้างทางการเมืองการปกครองมีความเปลี่ยนแปลงไม่มากนักเนื่องจากสยามปกครองลาวโดยอาศัยโครงสร้างการปกครองเดิม ลาวต้องเผชิญกับปัญหาการรุกรานของโจรฮ่อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจและสังคม และการขยายอิทธิพลของฝรั่งเศส ด้านเศรษฐกิจ ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และคริสต์ศตวรรษที่ 19  ระบบเศรษฐกิจลาวประกอบด้วยการเกษตรกรรม  การประมง การเก็บของป่าล่าสัตว์และการค้า ซึ่งมีความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมและทรัพยากร การค้าของลาวรุ่งเรืองสูงสุดในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 แม้จะค่อย ๆ ซบเซาลงก่อนเข้าสู่คริสต์ศตวรรษที่ 18 แต่ลาวก็ยังมีความสำคัญในฐานะแหล่งผลิตสินค้าและเป็นตลาดซื้อขายแลกเปลี่ยนอยู่เสมอตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 19 ส่วนด้านสังคมลาวตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 17-19 ลาวมีโครงสร้างทางสังคมเป็นลำดับชั้น ลักษณะทางสังคมตั้งอยู่บนพื้นฐานของเศรษฐกิจและความเชื่อ ความเชื่อเรื่องผีและพระพุทธศาสนามีบทบาทสำคัญต่อการควบคุมคนในสังคม มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ระบบความเชื่อมีอิทธิพลอย่างมากต่อจารีตประเพณีและศิลปวัฒนธรรม

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร.(2513). เอกสารของฮอลันดาสมัยกรุงศรีอยุธยา.แปลโดย นันทา สุตกุล. กรุงเทพมหานคร : ครุคอมมูนิเคชั่น.

คัดคณางค์ สงฆ์สังวรและคณะ. (2558). สังคมลาวในบันทึกของอองรีมูโอต์ปลายคริสศตวรรษที่19. บทความวิชาการงานประชุมเชิงวิชาการระดับนานาชาติ IC-HUSO 2016), คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธวัชชัย ไพใหล. (2534).ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับอาณาจักรหลวงพระบาง เวียงจันทน์และจำปาศักดิ์ นนทบุรี : ศรีปัญญา.

นิธิ เอียวศรีวงศ์.(2509). การปราบฮ่อและการเสียดินแดน พ.ศ. 2431. ใน ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พระวิภาคภูวดล. (2533). บันทึกการสำรวจและบุกเบิกในแดนสยาม. แปลโดย ร.อ. หญิง สุมาลี วีระวงศ์.

โยซิยูกิ มาซูฮารา. (2545). ระบบเศรษฐกิจของราชอาณาจักรล้านช้าง (ลาว) ในคริสต์ศตวรรษที่ 14-17. สาขาวิชาประวัติศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. และสมหมาย เปรมจิตต์. เชียงใหม่ : โครงการผลิตเอกสารส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับประเทศเพื่อนบ้าน สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

วรพร ภู่พงศ์พันธุ์. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างอาณาจักรอยุธยากับอาณาจักรล้านช้าง. วารสารอักษร.

วราภรณ์ เรืองศรี. (2564). กาดก่อเมือง : ชาติพันธุ์และคาราวานการค้าล้านนา. กรุงเทพมหานคร : มติชน.

วรุณยุพา สนิทวงศ์ ณ อยุธยาและคณะ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : มูลนิธิโครงการตำรา.สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วิลเลียม คลิปตัน ด็อดด์. (2562). ชนชาติไทย. แปลโดย หลวงนิแพทย์นิติสรรค์ (ฮวดหลี หุตะโกวิท).

วีระพงษ์ ยศบุญเรือง. (2546). การเก็บภาษีในหัวเมืองลาวฝ่ายตะวันออก พ.ศ. 2367-2443. ใน ศตวรรษที่ 25 (พ.ศ. 2401-2446). ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 41 (1), 150-167.

สุวิทย์ ธีรศาสวัต.(2552). จักรวรรดินิยมเหนือแม่น้ำโขง. กรุงเทพมหานคร : มติชน.

อ็องรี มูโอต์.(2558).บันทึกการเดินทางของอ็องรี มูโอต์ ในสยาม กัมพูชา ลาว และอินโดจีนตอนกลางส่วนอื่น ๆ. แปลโดย กรรณา จรรย์แสง. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

เอเจียน แอมอนิเย. (2539). บันทึกการเดินทางในลาวภาคหนึ่ง พ.ศ. 2438. แปลโดย ทองสมุทร โดเร

เอนเยลเบิร์ต แกมป์เฟอร์. (2545). ไทยในจดหมายเหตุแกมป์เฟอร์. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: อาทิตย์

Carné, D. L. (2000). Travels on the Mekong Cambodia, Laos and Yunnan. Translated by Central Vietnam and Laos. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.Commission Report 1866-1868 – Volume 1. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.

Cupet, P. (1998). Among the tribes of Southern Vietnam and Laos. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus. Exploration Commission Report 1866-1868 – Volume 4. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.

Garnier, F. (1996). Travels in Cambodia and Part of Laos : The Mekong Exploration Hall, Ld.

Harmand, F. J. (1997). Laos and the Hilltribes of Indochina. Translated by Walter E. J. Tips.

Henri. (1894). Around Tokin and Siam. Translated by C. B. Pitman. London : Chapman and Invasion and Puan Resistance. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.Laos and on the Borders of Yunnan and Burma. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.

Lefèvre-Pontalis, P. (2000). The Pavie Mission Indochina Papers Volume 5 Travels in Upper.

Malglaive, J. & Riviere, A. J. (2000). The Pavie Mission Indochina Papers Volume.

Travels in Marini R. (nd). Laos in 1640. Translated by Rattanavong, H. Vientiane : Hanglad.

Chinese Haw Pavie, A. (1999). The Pavie Mission Indochina Papers 1879-1895 Volume 3 Travel reports of Rattanavong H. Vientiane : Nakonloung.

the Pavie Mission Vietnam, Laos, Yunnan, and Siam. Translated by Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.

Thorel, C. (2001). Agriculture and Ethnobotany of the Mekong Basin : The Mekong Walter E. J. Tips. Bangkok : White Lotus.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-29

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย