แนวทางการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลัก อิทธิบาท 4 สำนักเรียนในเขตบางรัก กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
พระปริยัติธรรมแผนกบาลี, หลักอิทธิบาท 4, สำนักเรียนในเขตบางรัก, กรุงเทพมหานครบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกสำนักเรียนในเขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 2) เพื่อศึกษาวิธีการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลักอิทธิบาท 4 สำนักเรียนในเขตบางรัก กรุงเทพมหานครและ 3) เพื่อเสนอแนวทางการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลักอิทธิบาท 4 สำนักเรียนในเขตบางรัก กรุงเทพมหานคร เป็นการวิจัยเชิงผสานวิธี เก็บข้อมูลกับนักเรียนและผู้สอน จำวน 80 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 7 วิเคราะห์ข้อมูลโดย ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุก โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.95 โดย ทุกด้านอยู่ในระดับมาก 2) วิธีการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลักอิทธิบาท 4 พบว่า มุ่งส่งเสริมฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสาในทุกด้านของการจัดการเรียนรู้ ได้แก่ การออกแบบการเรียน กิจกรรมการเรียนรู้ การเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การจัดบรรยากาศการเรียน การใช้สื่อเทคโนโลยี และการวัดประเมินผล และ 3) แนวทางการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลักอิทธิบาท 4 พบว่า การออกแบบการเรียนการสอนมุ่งส่งเสริมอิทธิบาท 4 ผ่านการจัดเนื้อหาและกิจกรรมที่สอดคล้องกับความสนใจของผู้เรียน สภาพแวดล้อมและสื่อช่วยกระตุ้นสมาธิและการพิจารณาตนเอง กิจกรรมการเรียนรู้จริงมีความหมายและสร้างแรงบันดาลใจ ใช้สื่อและเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ และวัดผลโดยเน้นการสะท้อนผลเพื่อพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
จีรนุช ตันติ. (2566). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาภูริณัฐ ภูริณฏฺโฐ (อัมสิงห์). (2567). แนวทางการบริหารสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของสำนักเรียนอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี, ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสราวุฒิ วุฑฺฒิจารี, ประวิทย์ ชัยสุข และ พระมหาญาณวัฒน์ ฐิตวฑฺฒโน. (2568). แนวทางการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเชิงรุกตามหลักอิทธิบาท 4 สำนักเรียนในเขตบางรัก กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุพิษ ชัยมงคล. (2566). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนระดับประถมศึกษาในพื้นที่สูง. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
อันธิกา ฉลาดธัญญกิจ. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
อุดมลักษ์ พิศรูป. (2567). แนวทางการจัดการเรียนรู้โดยใช้สื่อออนไลน์ตามหลักอิทธิบาท 4 ของวิทยาลัยอาชีวศึกษาพระนครศรีอยุธยา, ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Bonwell, C. C. and Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. The George Washington University, School of Education and Human Development.
Fink, L. D. (1999). Creating significant learning experiences: An integrated approach to designing college, courses: John Wiley & Sons.
Meyers, C.; & Jones, T. B. (1993). Promoting Active Learning: Strategies for the College Classroom. San Francisco: Jossey-Bass.
