ผลการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์แบบคู่ เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ เรื่อง รูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก
คำสำคัญ:
การสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์แบบคู่, ความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์, รูปสี่เหลี่ยมมุมฉากบทคัดย่อ
การวิจัยปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์แบบคู่เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ เรื่อง รูปสี่เหลี่ยม
มุมฉาก ผู้เข้าร่วมการวิจัย คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 ห้องเรียน มีนักเรียนจำนวน 5 คน ของโรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดพิษณุโลก การจัดการเรียนรู้ใช้เวลา 13 ชั่วโมง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้จำนวน 3 แผน ใบกิจกรรม และแบบวัดความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมนักเรียนมีพัฒนาการความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ทั้ง 3 องค์ประกอบอยู่ในระดับดีและดีเยี่ยมเป็นส่วนใหญ่ โดยด้านการคิดสถานการณ์ของปัญหาในเชิงคณิตศาสตร์ นักเรียนสามารถแปลงภาพ บัตรภาพ หรือเงื่อนไขของสถานการณ์เป็นสมบัติ สูตร สมการ หรือความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์ได้ ด้านการใช้แนวคิดทางคณิตศาสตร์ นักเรียนสามารถนำสมบัติที่ได้จากการวิเคราะห์ภาพ สูตร สมการ ตาราง และการคำนวณไปใช้แก้ปัญหาตามเงื่อนไขของสถานการณ์ได้ และด้านการตีความและประเมินผลลัพธ์ นักเรียนสามารถอธิบายขอบเขตและข้อจำกัดของคำตอบหรือวิธีคิดได้ โดยการจัดการเรียนรู้ดังกล่าวมีการใช้สถานการณ์ในวงจรเสริมที่มีความซับซ้อนน้อยกว่าสถานการณ์ในวงจรหลักช่วยให้นักเรียนมองเห็นโครงสร้างทางคณิตศาสตร์ นำแนวคิดกลับไปใช้แก้ปัญหาในวงจรหลักได้ครบถ้วนมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ แก่นจันทร์ และวนินทร พูนไพบูลย์พิพัฒน์. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ เรื่อง วงกลม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(7), 348-364.
ศรัญญา พะวงษ์ และคณะ. (2568). การศึกษาพัฒนาการด้านความฉลาดรู้คณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่เรียนรู้ผ่านกิจกรรมการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ เรื่อง ระบบสมการเชิงเส้นสองตัวแปร. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 20(3), 151-164.
ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2568).
ผลการประเมิน PISA 2022 คณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ ฉบับสมบูรณ์. เรียกใช้เมื่อ 28 สิงหาคม 2568 จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2022-fullreport/
สิรินทิพย์ ญาณะพันธ์ และสิรินภา กิจเกื้อกูล. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้การสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง ปริมาตรและความจุของทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก สำหรับนักเรียนชนเผ่าลาหู่ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 16(2), 221-230.
สิรินภา กิจเกื้อกูล. (2557). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ทิศทางสำหรับครูทศวรรษที่ 21. เพชรบูรณ์: จุลดิศการพิมพ์.
สุรชัย มีชาญ. (2547). ดัชนีความสอดคล้องระหว่างผู้ประเมิน (Rater Agreement Index: RAI). วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 10(1), 67-75.
สุกัญญา สุนทรา และคณะ. (2568). การศึกษาหลักการออกแบบงานสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ด้านคณิตศาสตร์ เรื่อง รูปเรขาคณิตสามมิติ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(3), 151-163.
อรอุมา ชินมาลา และน้ำทิพย์ องอาจวาณิชย์. (2568). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมความสามารถในการอภิปรายทางคณิตศาสตร์ เรื่อง การวัดความยาว สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 12(1), 207-222.
Blum, W. (2015). Quality teaching of mathematical modelling: What do we know, what can we do? In S. J. Cho (Ed.), The proceedings of the 12th International Congress on Mathematical Education: Intellectual and attitudinal challenges (pp. 73-96). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-12688-3_9
English, L. D. & Watters, J. J. (2005). Mathematical modelling in the early school years. Mathematics Education Research Journal, 16(3), 58-79. https://doi.org/10.1007/BF03217401
Kawakami, T., Saeki, A. & Matsuzaki, A. (2015). How do students share and refine models through dual modelling teaching: The case of students who do not solve independently. In G. A.
Stillman, W. Blum & M. S. Biembengut (Eds.), Mathematical modelling in education research and practice: Cultural, social and cognitive influences (pp. 195-206). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-18272-8_15
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1-55.
OECD. (2022). PISA 2022 mathematics framework. Paris: OECD Publishing.
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en
Saeki, A. & Matsuzaki, A. (2013). Dual modelling cycle framework for responding to the diversities of modellers. In G. A. Stillman, G. Kaiser, W. Blum & J. P. Brown (Eds.), Teaching mathematical modelling: Connecting to research and practice (pp. 89-99). Dordrecht: Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-6540-5_7
Saeki, A., Matsuzaki, A., Kawakami, T. & Lamb, J. (2015). Examining the heart of the dual modelling cycle: Japanese and Australian students advance this approach. In K. Krainer & N. Vondrová (Eds.), Proceedings of the Ninth Congress of the European Society for Research in Mathematics Education (CERME 9) (pp. 1745-1751). Prague: Charles University in Prague and ERME.
Seçgin, M. G., Başkurt, İ. & Güner, P. (2024). Mathematical literacy of primary school students in the context of mathematical modeling. Journal of Pedagogical Sociology and Psychology, 6(3), 149-175.
