ปราการแห่งความไม่ประมาท: หลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมธุรกิจการประกันชีวิต ในสังคมไทย

ผู้แต่ง

  • มุจจรินทร์ ทัศดรกุลพัฒน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สมเดช นามเกตุ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • อภินันท์ จันตะนี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ความไม่ประมาท, หลักพุทธธรรม, ธุรกิจการประกันชีวิต, สังคมไทย

บทคัดย่อ

 บทความนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพุทธธรรมกับธุรกิจประกันชีวิต โดยวิเคราะห์แนวคิดการประกันชีวิตในฐานะเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่ช่วยสร้างหลักประกันและความมั่นคงทางเศรษฐกิจแก่บุคคล ครอบครัว และสังคม ตลอดจนศึกษาการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการดำเนินธุรกิจประกันชีวิต ทั้งในด้านการบริหารองค์กร การปฏิบัติงานของตัวแทนประกันชีวิต และบทบาทของผู้เอาประกันภัย                           

  ผลการศึกษาพบว่า หลักพุทธธรรมหลายประการ เช่น ปาปณิกธรรม 3 ฆราวาสธรรม 4 สังคหวัตถุ 4 สุจริต 3 และทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ เป็นต้น สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความรับผิดชอบในธุรกิจประกันชีวิตได้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะการสร้างความซื่อสัตย์ ความเมตตา ความรอบคอบ และความไว้วางใจระหว่างผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย นอกจากนี้ การประกันชีวิตยังสอดคล้องกับหลักอัปปมาทธรรมในพระพุทธศาสนา กล่าวคือ เป็นการดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาท มีการเตรียมพร้อมต่อความไม่แน่นอนของชีวิต และช่วยลดผลกระทบทางเศรษฐกิจที่อาจเกิดขึ้นกับครอบครัวและสังคมในอนาคต อีกทั้งยังพบว่า แนวคิดเรื่องสัญญาประกันชีวิต มีลักษณะสอดคล้องกับแนวคิด “สมยะ” หรือข้อตกลงที่ตั้งอยู่บนความสุจริตและสัจจะในพระพุทธศาสนา ขณะที่บทบาทของตัวแทนประกันชีวิตควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของเมตตา กรุณา และการมุ่งประโยชน์แก่ผู้เอาประกันมากกว่าการแสวงหาผลกำไรเพียงอย่างเดียว ผลการศึกษาสรุปได้ว่า ธุรกิจประกันชีวิตมิได้ขัดแย้งกับหลักพระพุทธศาสนา หากแต่สามารถเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมความไม่ประมาท ความรับผิดชอบ และการเกื้อกูลกันในสังคม อันจะนำไปสู่ความมั่นคงและความยั่งยืนทั้งในระดับบุคคล องค์กร และสังคมโดยรวม

เอกสารอ้างอิง

กีรติ บุญเจือ. (2543). จริยศาสตร์เพื่อชีวิตในยุคโลกาภิวัตน์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2551). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสตร์ คำวัด (พิมพ์ครั้งที่ 3). ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2552). พุทธวิธีบริหาร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2552). ฆราวาสธรรม. สุขภาพใจ.

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2550). ธรรมนูญชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 4). โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2554). กรรมตามนัยแห่งพุทธธรรม. มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2555). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. บริษัท สหธรรมิก จำกัด.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 13). บริษัท สหธรรมิก จำกัด.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 34). วัดญาณเวศกวัน.

พระมหาปัญญา วชิรปญฺโญ. (2561). อัปปมาทธรรมกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 12(2), 45–46.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิทย์ วิศทเวทย์, และ เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2542). หนังสือเรียนสังคมศึกษา รายวิชา ส 0111 พระพุทธศาสนา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. อักษรเจริญทัศน์.

ศุภชัย สุวรรณอ่อน. (2561). หลักการประกันภัยและการพิจารณารับประกัน. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2548). อภิธานัปปทีปิกา. ธรรมสภา.

สถาบันธุรกิจเพื่อสังคม ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2551). เข็มทิศธุรกิจเพื่อสังคม. ไอคอนพรินติ้ง.

สมาคมประกันชีวิตไทย. (2563). หลักการประกันชีวิตเบื้องต้น. สมาคมประกันชีวิตไทย.

สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล. (2558). การประกันภัย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

Black, K., Jr., & Skipper, H. D. (2020). Life and health insurance (15th ed.). Pearson.

Keown, D. (2020). Buddhist ethics: A very short introduction. Oxford University Press.

Popticles. (2569). รู้จักประเภทของกิจกรรมเพื่อสังคม (CSR). สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.popticles.com/branding/types-of-csr

Rejda, G. E. (2021). Principles of risk management and insurance (14th ed.). Pearson.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-31

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ