การศึกษาแนวคิดเรื่องความยุติธรรมและความเท่าเทียมของท่าน พุทธทาสภิกขุผ่านหนังสือธัมมิกสังคมนิยม

ผู้แต่ง

  • พระครูสมุห์ณรงค์เดช โชติปัญฺโญ (ลมเชย) มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • พิศาล มุกดารัศมี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • ธนศักดิ์ สายจำปา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

ความคิดทางการเมือง , ความยุติธรรม , ความเท่าเทียม , พุทธทาสภิกขุ , หนังสือธัมมิกสังคมนิยม

บทคัดย่อ

  การศึกษาวิจัยมีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาความหมายความยุติธรรมและความเท่าเทียมของท่านพุทธทาสภิกขุ ผ่านหนังสือธัมมิกสังคมนิยม พบว่า ความหมายของ “ความยุติธรรม” และ “ความเท่าเทียม” ตามแนวคิดของท่านพุทธทาสภิกขุ ผ่านหนังสือ ธัมมิกสังคมนิยม รวมทั้งวิเคราะห์แนวคิดดังกล่าวในบริบทของพระพุทธศาสนาที่มีอิทธิพลต่อแนวคิดทางการเมืองและสังคม การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยอาศัยการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) และการตีความวรรณกรรมเชิงพรรณนา (2) เพื่อศึกษาถึงแนวคิดความยุติธรรมและความเท่าเทียมในบริบทของพุทธศาสนาที่มีอิทธิพลส่งผลต่อแนวคิดทางการเมืองและสังคมการวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เป็นการวิจัยเอกสาร โดยใช้แนวคิดการตีความหมายในเชิงตัวบทเอกสาร

ผลการวิจัย 1.) ความหมายความยุติธรรมและความเท่าเทียมของท่านพุทธทาสภิกขุ ผ่านหนังสือธัมมิกสังคมนิยม พบว่า ความหมายของ “ความยุติธรรม” และ “ความเท่าเทียม” ตามแนวคิดของท่านพุทธทาสภิกขุ ผ่านหนังสือ ธัมมิกสังคมนิยม รวมทั้งวิเคราะห์แนวคิดดังกล่าวในบริบทของพระพุทธศาสนาที่มีอิทธิพลต่อแนวคิดทางการเมืองและสังคม 2.) ผลการวิจัยแนวคิดความยุติธรรมและความเท่าเทียมในบริบทของพุทธศาสนาที่มีอิทธิพลส่งผลต่อแนวคิดทางการเมืองและสังคม พบว่า แนวคิดความยุติธรรม และความเท่าเทียมในบริบทของพุทธศาสนาที่มีอิทธิพลส่งผลต่อแนวคิดทางการเมืองและสังคมของ ท่านพุทธทาสภิกขุมอง “ความยุติธรรม” ไม่ใช่เพียงการใช้กฎหมายหรือการลงโทษ แต่หมายถึงความถูกต้องตามธรรมะ (ธรรมยุติ) ซึ่งทุกชีวิตควรได้รับปัจจัยพื้นฐานอย่างพอเพียงโดยปราศจากการกดขี่หรือเอารัดเอาเปรียบ แนวคิดใน ธัมมิกสังคมนิยม มุ่งสร้างสังคมที่เสมอภาค สันติสุข และปลอดจากความเหลื่อมล้ำ โดยชี้ให้เห็นว่าความยุติธรรมเกิดจากตัณหาและการยึดติดในวัตถุเกินความจำเป็น

เอกสารอ้างอิง

พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2544). ปรัชญากรีก บ่อเกิดภูมิปัญญาตะวันตก. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ศยาม.

สมภาร พรมทา. (2539). ปรัชญาสังคมและการเมือง. กรุงเทพมหานคร.

พุทธทาสภิกขุ. (2526). ธัมมิกสังคมนิยม. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระครูสมุห์ณรงค์เดช โชติปัญฺโญ (2568). การศึกษาแนวคิดเรื่องความยุติธรรมและความเท่าเทียมของท่านพุทธ

พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2544). ธรรมะกับการเมือง: หลักธรรมทางการปกครองในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2552). พุทธธรรมกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ปรัชญา.

สมภาร พรมทา. (2539). ปรัชญาการเมืองว่าด้วยความยุติธรรมของจอห์น สจ๊วต มิลล์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. Advances in Experimental Social Psychology, 2, 267–299.

Mill, J. S. (2002). Collected works of John Stuart Mill (J. M. Robson, Ed.). Toronto: University of Toronto Press.

Mill, J. S. (2002). Collected works of John Stuart Mill. University of Toronto Press.

Rawls, J. (1971). A theory of justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-29

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย