การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนารูปแบบวัด ประชารัฐ สร้างสุข: กรณีศึกษาวัดสามกอง ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วมของชุมชน, วัดประชารัฐสร้างสุข, วัดสามกอง, การพัฒนาวัดบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนารูปแบบวัด ประชา รัฐ สร้างสุข:กรณีศึกษาวัดสามกอง ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนารูปแบบวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ของวัดสามกอง ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา เป็นการวิจัยผสานวิธี (Mixed Methods Research) กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่ตำบลเกาะแต้ว จำนวน 400 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนารูปแบบวัด ประชารัฐ สร้างสุขของวัดสามกอง ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ รองลงมาคือ ด้านการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน 2) แนวทางการพัฒนารูปแบบวัด ประชารัฐ สร้างสุข ของวัดสามกอง ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา พบว่า วัดสามกองควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการคัดเลือกคณะกรรมการดำเนินกิจกรรม/โครงการเพื่อการพัฒนาวัด ควรการพัฒนากายภาพและสิ่งแวดล้อม โดยการปรับปรุงภูมิทัศน์ของวัดให้เป็นพื้นที่สร้างสุข ควรสร้างเครือข่ายในการพัฒนาวัด โดยการสร้างความร่วมมือกับสถานศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคเอกชน และควรส่งเสริมให้ประชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ของวัดให้มากขึ้น เพื่อการพัฒนาวัดตามรูปแบบวัด ประชา รัฐ สร้างสุข
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงวัฒนธรรม. (2563). แนวทางการส่งเสริมบทบาทของวัดในการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์วัฒนธรรม.
โกวิทย์ พวงงาม (2552). การปกครองท้องถิ่นไทย : หลักการและมิติใหม่ในอนาคต. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์วิญญูชน.
พระครูกิตติวัฒนานุกูล เซ่งนุ้ย และคณะ (2567). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพุทธศาสนสถาน: ศึกษาเฉพาะกรณี ที่พักสงฆ์ป่าเวฬุวัน บ้านสหกรณ์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 29(2), 187-199
พระครูสิริธรรมบัณฑิต และคณะ. (2564). รูปแบบการพัฒนาวัดด้วยวิถี 5ส โครงการวัด ประชา รัฐ สร้างสุข ของวัดมิ่งเมืองมูล. วารสารวิจยวิชาการ, 4(1), 23-36.
พีรพงษ์ ตลับทอง. (2565). บทบาทของวัดกับการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระมหาจินตวัฒน์ จารุวฑฺฒโน (วิจารณ์ปรีชา). (2563). รูปแบบการบริหารวัดสร้าง สุขด้วยกิจกรรม 5 ส จังหวัดสิงห์บุรี. ใน ดุษฎีนิพนธ์หลักสูตรปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาธณิสร จนฺทวณฺโณ (วรตันติ) และคณะ. (2562). รูปแบบการบูรณาการหลักนวยุคและหลักพุทธธรรมแห่งสัปปายะเพื่อการพัฒนาวัดสร้างสุขในสังคมดิจิทัล.วารสารปารมิตา, 6(1), 643–653.
พระมหาพงศกร ฐิตญาโณ (มะลิลา) และคณะ. (2564). ประสิทธิผลการขับเคลื่อนโครงการวัดประชารัฐสร้างสุขตามแนวทาง 5 ส ของวัดในอำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิจัยวิชาการ, 4(4), 1–13.
พระสุธีรัตนบัณฑิต และพระมหาชุติภัค อภินนฺโท. (2563). แนวทางการพัฒนาวัดเพื่อชุมชนเข้มแข็ง. กรุงเทพมหานคร: สำนักส่งเสริมศีลธรรม วัดโพธิ์ทอง.
พระเอกชัย นนตรี. (2562). การให้ความหมายของรูปแบบและแนวทางการพัฒนาวัดให้เป็นรมณียสถานด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษา: วัดนาคปรก เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
