กระบวนการและทักษะการให้การปรึกษาและการบำบัดตามแนวซาเทียร์
คำสำคัญ:
ซาเทียร์โมเดล, กระบวนการให้การปรึกษา, การใช้ตัวตนของนักบำบัด, ความสอดคล้องกลมกลืนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการและทักษะการปฏิบัติในการให้การปรึกษาและการบำบัดตามแนวซาเทียร์โมเดล (Satir Model) โดยนำเสนอกรอบการทำงานที่เป็นระบบและสามารถฝึกฝนได้ในบริบทวิชาชีพ เนื้อหาบูรณาการอุปมาอุปไมยภูเขาน้ำแข็งของโครงสร้างจิตใจและกระบวนการเปลี่ยนแปลงเข้ากับทักษะการปฏิบัติ โดยจำแนกกระบวนการบำบัดออกเป็น 3 ระยะ 5 ขั้นตอน ได้แก่ ระยะเริ่มต้น ซึ่งเน้นการเตรียมความพร้อมของผู้ให้การปรึกษาหรือผู้บำบัด การสร้างความเชื่อมโยง และการรับรู้คุณค่า เพื่อวางรากฐานความปลอดภัยทางจิตใจให้แก่ผู้รับบริการ ระยะกลาง
ซึ่งเป็นแก่นสำคัญของกระบวนการเปลี่ยนแปลง โดยเน้นการสร้างความตระหนักรู้ การท้าทายแบบแผน
ที่ไม่เหมาะสม และการเสนอทางเลือกใหม่ และระยะสุดท้าย ที่เน้นการเสริมพลัง การชี้แนะการฝึกปฏิบัติ และการตรึงการเปลี่ยนแปลงให้คงอยู่อย่างยั่งยืน บทสรุปของบทความชี้ให้เห็นว่าการใช้ตัวตนที่มีความสอดคล้องกลมกลืนของผู้ให้การปรึกษาหรือผู้บำบัด ร่วมกับทักษะเฉพาะในแต่ละระยะ เป็นกลไกสำคัญที่เชื่อมโยงปรัชญาของซาเทียร์เข้ากับการปฏิบัติจริง อันนำไปสู่การเติบโตและการเปลี่ยนแปลงของผู้รับบริการ
เอกสารอ้างอิง
ณัฐพร เจนสมุทร์, ชัยยุทธ กลีบบัว, และ พิชัย อิฏฐสกุล. (2568). ผลของโปรแกรมการปรึกษากลุ่มแบบ
บูรณาการแนวคิดซาเทียร์โมเดลร่วมกับเทคนิคการฝึกสติเพื่อส่งเสริมความเมตตากรุณาต่อตนเอง
ในนิสิตที่มีแนวโน้มยึดติดความสมบูรณ์แบบ. วารสารจิตวิทยาคลินิกไทย, 56(2), 30–44. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/tci-thaijclinicpsy/article/view/284072
นงพงา ลิ้มสุวรรณ และ นิดา ลิ้มสุวรรณ. (2555). การทำจิตบำบัดโดยใช้ Satir Model.
วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 57(3), 251–258. https://he01.tci-thaijo.org/
index.php/JPAT/article/view/5490
พุทธธิดา มากพูน, เมธาวี อุดมธรรมานุภาพ, และ พุทธชาติ แผนสมบุญ. (2564). ซาเทียร์โมเดล:
ความสุขจากภายใน. วารสารนวัตกรรมการพัฒนาจิตและปัญญา, 1(1), 35–42.
https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JMIDI/article/view/255939
โลชั่น, ชารอน. (2568). กระบวนการซาเทียร์: ทักษะปฏิบัติสำหรับผู้ให้การปรึกษาหรือผู้บำบัด
(นาตาลี ฉันทะกุล, แปล; พิมพ์ครั้งที่ 2). วีรณาเพรส. (ต้นฉบับพิมพ์ปี ค.ศ. 1998)
Argumaniz-Hardin, M., Park, J., Ramirez-Johnson, J., & DeLeeuw, T. G. (2026). Spirituality, congruence, and moral agency in a stigmatized context: A single-case study using Satir Transformational Systemic Therapy (STST). Religions, 17(1), 77. https://doi.org/10.3390/rel17010077
Banmen, J. (2002). The Satir model: Yesterday and today. Contemporary Family Therapy, 24(1), 7–22. https://doi.org/10.1023/A:1014365304082
Banmen, J., & Maki-Banmen, K. (2001). Satir transformational systemic therapy (in brief).
The Satir Institute of the Pacific. https://transitioncoalition.org/wp-content/uploads/2022/10/Satir-Transformational-Systemic-Therapy-in-Brief.pdf
Chee, C. K., Shariff, S. F. M., & Yusooff, F. (2025). The Satir model in developing empathy in nursing communication. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(10), 1751-1762. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2025.910000148
Cole, A. A., & Storlie, C. A. (2025). Using Satir's change model with families of transgender youth. Journal of LGBTQ Issues in Counseling, 19(3), 398–415. https://doi.org/10.1080/26924951.2025.2504874
Erkan, Z., Uruş, S., & Soyer, M. (2023). An examination of Virginia Satir’s concept of self-worth. International Journal of Eurasian Education and Culture, 8(23), 2873-2894. http://doi.org/10.35826/ijoecc.796
Fix, L. W., & Sutton, J. P. (2015). A recursive frame analysis of Virginia Satir's "Of Rocks and Flowers" session. Satir International Journal, 3(1), 19–35. https://dspace.library.uvic.ca/bitstreams/118e70ce-65ea-4606-bcf2-d5c637633f83/download
Haitoglou, D. (2017). The Satir systemic coaching model. Satir International Journal, 5(1), 4–18. https://scispace.com/pdf/the-satir-systemic-coaching-model-4r7jdqzo8k.pdf
Hasani, M., Maleki, A., Mohebbi, P., & Ebrahimi, L. (2024). The effectiveness of the SATIR approach on parent-child attachment among adolescent mothers: A before-after study. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 37(1), 2415376.https://doi.org/10.1080/14767058.2024.2415376
Jamali, M., Heidari, H., Davoodi, H., & Ghaffari, K. (2024). Comparison of the effectiveness of the Satir communication model and compassion-based cognitive behavioral therapy on behavioral flexibility and anxiety sensitivity in couples with marital conflict. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 6(1), 45–55. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.6.1.5
Lee, B. K. (2002). Development of a congruence scale based on the Satir model. Contemporary Family Therapy, 24(1), 217–239. https://doi.org/10.1023/A:1014390009534
Loeschen, S. (1998). Systematic training in the skills of Virginia Satir. Brooks/Cole
Publishing Company.
Marroquin, C. G., & Outler, C. (2025). Therapeutic touch in the human validation process model: A reflexive thematic analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 52, 1-14. https://doi.org/10.1111/jmft.70111
Okur, S. (2020). Satir transformational systemic therapy and spirituality. Spiritual Psychology and Counseling, 5(1), 45–64. https://doi.org/10.37898/spc.2020.5.1.094
Park, H. J., & Choi, S. (2024). Development of a Satir model-based communication program in home economic education for middle school students. Human Ecology Research, 62(4), 671–687. https://doi.org/10.6115/her.2024.047
Satir, V., Banmen, J., Gerber, J., & Gomori, M. (1991). The Satir model: Family therapy and beyond. Science and Behavior Books.
Torkashvand, F., Davoodi, H., & Taghvaei, D. (2024). The effectiveness of the integrated intervention of joint sexual therapy and Satir model on sexual satisfaction and marital silence of couples with sexual dissatisfaction. Applied Family Therapy Journal, 5(1), 1–8. https://doi.org/10.61838/kman.aftj.5.1.1
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สมาคมจิตวิทยาแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมจิตวิทยาแห่งประเทศไทย
ข้อความที่ปรากฎในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมจิตวิทยาแห่งประเทศไทย แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
