การศึกษาศักยภาพการดูแลใจตนของนักศึกษาพยาบาล  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

ชญาณิน สลีมิน; พิเชษฐ์ สุวรรณจินดา

ผู้แต่ง

ชญาณิน สลีมิน เจ้าหน้าที่บริหารงานทั่วไป คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
พิเชษฐ์ สุวรรณจินดา อาจารย์ ประจำสาขาวิชาการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

คำสำคัญ:

ปัจจัยส่วนบุคคล, ศักยภาพการดูแลใจตน, นักศึกษาพยาบาล

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับศักยภาพการดูแลใจตนและศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับศักยภาพการดูแลใจตนของนักศึกษาพยาบาล กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1–4 จำนวน 180 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น โดยใช้เครื่องมือวิจัย คือ แบบวัดศักยภาพการดูแลใจตนที่มีค่าความเชื่อมั่น .98 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ในการนำเสนอระดับศักยภาพการดูแลใจตน โดยใช้ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearson’s product-moment correlation coefficient) เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับศักยภาพ
การดูแลใจตนของนักศึกษาพยาบาลโดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < .05 ผลการศึกษาพบว่า
นักศึกษาพยาบาลส่วนใหญ่ (ร้อยละ 80.60) มีศักยภาพการดูแลใจตนในระดับสูง ส่วนปัจจัยส่วนบุคคลพบว่า
ไม่มีความสัมพันธ์กับศักยภาพการดูแลใจตนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

จากผลการวิจัยครั้งนี้สะท้อนถึงบทบาทของหลักสูตรในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต
ในสถาบันการศึกษาพยาบาล จึงควรจัดกิจกรรมให้แก่นักศึกษาทุกคนโดยมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะภายในและการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการดูแลใจตนอย่างยั่งยืน และข้อมูลที่ได้สามารถใช้ในการพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสุขภาพจิตและสิ่งแวดล้อมทางการเรียนที่เกื้อหนุนต่อนักศึกษาพยาบาลให้สามารถรับมือกับความเครียดและพัฒนาความเข้มแข็งทางจิตใจเพื่อการเป็นพยาบาลวิชาชีพในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

Asturias, N., Andrew, S., Boardman, G., & Kerr, D. (2021). The influence of socio-demographic factors on stress and coping strategies among undergraduate nursing students. Nurse Education Today, 99, 104780. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2020.104780

Auttama, N., Seangpraw, K., Ong-Artborirak, P., & Tonchoy, P. (2021). Factors associated with self-esteem, resilience, mental health, and psychological self-care among university students in Northern Thailand. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 14, 1213–1221.

Buatchum, K., Nukaew, O., Suwannawat, J., Worrasirinara, P., Jeratchayaporn, K., & Christraksa, W. (2022). Factors predicting mental health status among nursing students, Prince of Songkla University. Journal of Research in Nursing-Midwifery and Health Sciences, 42(2), 98–109. (in Thai)

Chandel, R., Bhagat, A., Malhotra, A. S., Rohilla, R., Kaur, G., & Prakash, K. (2025). Jigsaw technique: Will it help Gen Z nursing students? Advances in Physiology Education, 49, 304–313. https://doi.org/10.1152/advan.00145.2024

Chatrung, C., Mahaprom, T., Kerdmuang, S., & Suwanchareon, S. (2022). Factors associated with depression in nursing students. Journal of Health and Nursing Research, 38(3), 82–90. (in Thai)

Chow, S. K. Y., Lam, K.-M., Lie, S.-H., Mak, K.-C., Mong, K.-C., So, C.-M., & Yuen, W.-Y. (2018). Do demographic factors and a health-promoting lifestyle influence the self-rated health of college nursing students? BMC Nursing, 17, 50.

Cohen, J. (1987). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Henshall, C., Davey, Z., & Jackson, D. (2020). The implementation and evaluation of a resilience enhancement programme for nurses working in the forensic setting. International Journal of Mental Health Nursing, 29(3), 508–520. https://doi.org/10.1111/inm.12689

Hill, L., & Smith, N. (1990). Self-care: Nursing promotion of health (2nd ed.). Appleton & Lange.

Lakens, D. (2013). Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: a practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology, 4, 863.

Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing.

Linton, M., & Koonmen, J. (2020). Self-care as an ethical obligation for nurses. Nursing Ethics, 27(8), 1694–1702. https://doi.org/10.1177/0969733020940371

Polevaya, N. M., & Sitnikova, V. V. (2025). Formation of students’ communication skills in the educational process of the university within the framework of the “friendly environment” model. Pedagogy and Psychology of Education, 15(1), 34–42. https://doi.org/10.25807/22224378_2025_5_96

Puapairoj, V., & Choksawadphinyo, K. (2020). Health-promoting lifestyle on self-care, self-regulation, and self-efficacy of nursing students. Journal of Public Health Nursing, 34(13), 31–47. (in Thai)

Reeve, K. L., Shumaker, C. J., Yearwood, E. L., Crowell, N. A., & Riley, J. B. (2013). Perceived stress and social support in undergraduate nursing students’ educational experiences. Nurse Education Today, 33(4), 419–424. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2012.11.009

Roy, C. (1976). Introduction to nursing: An adaptation model. Prentice Hall.

Saleemin, C. (2024). Effects of Positive Psychological Coaching on Psychological Self-care Potential and Positive Psychological Capital of Nursing Students, Prince of Songkla University, Hat Yai Campus [Unpublished master’s thesis]. Prince of Songkla University.

Saleemin, C., Choorat, P., Kuha, A., & Rukpanusit, T. (2024). Effects of positive psychological coaching, psychological self-care potential, and positive psychological capital of nursing, Prince of Songkla University, Hat Yai Campus. The Periodic of Behavioral Science, 30(1), 88–108. (in Thai)

Satitnarakorn, B. (2010). Research methodology in nursing (5th ed.). U & I Inter Media.

(in Thai)

Suktae, W., Wonglamthong, S., & Paipayob, A. (2019). Spending behaviors of nursing students: A case study of Boromarajonani College of Nursing, Sawanpracharak Nakhonsawan. Graduate Studies Review, Nakhonsawan Buddhist College, 7(2), 33–44. (in Thai)

Tiangkamol, C., Throrungraung, A., Poungjuntaradej, N., Saiwongtuak, K., Traprasit, Y., Kongmun, K., Hakim, C., & Punpayuk, S. (2021). Predictive factors for problem coping behavior of nursing students at Police Nursing College. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life, 1(3), 1–12. (in Thai)

Watson, R., Gardiner, E., Hogston, R., Gibson, H., Stimpson, A., Wrate, R., & Deary, I. (2009). A longitudinal study of stress and psychological distress in nurses and nursing students. Journal of Clinical Nursing, 18(2), 270–278. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2008.02555.x

Zhao, L., Su, Y., Jiang, N., Zhou, F., Liao, L., & Liu, Y. (2022). Changes in professional commitment of undergraduate nursing students before and after internship: A longitudinal study. BMC Medical Education, 22, 282. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03364-0