ไท-ยวน : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ้าทอสู่การสร้างชุดสีเพื่อประยุกต์ใช้ในบริบทใหม่ กรณีศึกษา ต.คูบัว จ.ราชบุรี

บทคัดย่อ

โครงการ “ไท-ยวน : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ้าทอสู่การสร้างสรรค์ชุดสี เพื่อประยุกต์ใช้ในบริบทใหม่กรณีศึกษา ต.คูบัว จ.ราชบุรี”  มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ้าทอชาติพันธุ์ไท-ยวน ต.คูบัว จ.ราชบุรี 2) วิเคราะห์มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ้าทอชาติพันธุ์ไท-ยวน ต.คูบัว จ.ราชบุรี เพื่อค้นหาอัตลักษณ์ของสีในลวดลายและสีบนโครงสร้างผ้า 3) สร้างชุดสีเพื่อนำไปประยุกต์เป็นแนวทางการออกแบบสร้างสรรค์และต่อยอดผลิตภัณฑ์ผ้าทอไท-ยวนในบริบทใหม่ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลด้วยแบบสำรวจและแบบสัมภาษณ์

ผลการวิจัยพบว่าลายและโครงสร้างผ้าซิ่นและผ้าซิ่นตีนจกของไท-ยวน ต.คูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี ได้ถูกผลิตภายใต้โครงสร้างดั้งเดิมที่ได้รับสืบต่อกันมา แต่มีช่องทางให้สร้างสรรค์ด้วยการใช้สีและการปรับเปลี่ยนตำแหน่งของลาย โดยโครงสีประเพณีนิยมคือสีเอกรงค์ของสีแดง แทรกด้วยเหลือง เขียว น้ำเงิน และขาว ใช้สีแท้ตัดกันรุนแรง เนื่องจากในอดีต ผ้าเป็นตัวสื่อสารสถานะและใช้ในงานพิธีกรรม ปัจจุบันบริบทของผ้าทอเปลี่ยนไปเป็นผลิตภัณฑ์และสินค้าทางวัฒนธรรม โดยนำแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์กับทฤษฎีความเข้มของสีมาผสานเข้ากับสีดั้งเดิมเป็นพื้นฐานสร้างชุดสี 2 กลุ่ม คือ กลุ่มสีสร้างความกระตุ้น และกลุ่มสีสร้างความผ่อนคลาย ภายใต้โครงสร้างรูปแบบเดิมที่ได้รับการสืบต่อกันมา โดยนำชุดสีที่ได้มาสร้างสรรค์เป็นชุดผลงานผลิตภัณฑ์ผ้าทอในบริบทใหม่ เพื่อเพิ่มทางเลือกและคงเอกลักษณ์กลิ่นอายของความเป็นไท-ยวน ต.คูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี