ทางเลือกทางรอด: วัสดุทางเลือกจากธรรมชาติสู่ผลิตภัณฑ์แฟชั่นไลฟ์สไตล์
DOI:
https://doi.org/10.69598/decjournalartanddesign.4.180-207คำสำคัญ:
วัสดุทางเลือกจากธรรมชาติ, ผลิตภัณฑ์แฟชั่นไลฟ์สไตล์, แฟชั่นยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางการใช้วัสดุทางเลือกจากธรรมชาติ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์แฟชั่นไลฟ์สไตล์ เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างความยั่งยืน อุตสาหกรรมแฟชั่นกำลังเผชิญความท้าทายด้านการใช้ทรัพยากรที่ไม่ยั่งยืน ทำให้วัสดุธรรมชาติได้รับความสำคัญเพิ่มขึ้น เช่น เส้นใยสับปะรด กัญชง อ้อย ไมซีเลียม และเส้นใยโปรตีนแมงมุมสังเคราะห์ เนื่องจากย่อยสลายได้ ทดแทนวัสดุสังเคราะห์หรือหนังสัตว์ และยังมีคุณสมบัติที่เหมาะสมต่อการสร้างผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม จากการทบทวนข้อมูลพบว่า จุดร่วมสำคัญของวัสดุเหล่านี้คือการช่วยลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และการตอบสนองต่อผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ใส่ใจความยั่งยืน อีกทั้งยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างหลากหลาย ตั้งแต่เสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ในกลุ่ม Home & Living ซึ่งสะท้อนว่าไม่ได้เป็นเพียงวัสดุทดแทน แต่เป็นโอกาสในการสร้างคุณค่าใหม่การต่อยอดและพัฒนาอุตสาหกรรมโดยรวม แนวโน้มดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิดแฟชั่นที่หมุนเวียนทรัพยากรเพื่อลดของเสีย (Circular Fashion) และ แฟชั่นที่มุ่งเน้นความยั่งยืน (Slow Fashion) ยืดอายุการใช้งานสินค้า ซ่อมแซม รีไซเคิล และหมุนเวียนทรัพยากร ให้บรรลุเป้าหมายความยั่งยืนในเชิงระบบ ผู้เขียนวิเคราะห์ว่าความยั่งยืนได้กลายเป็นจุดร่วมเชิงกลยุทธ์ที่อุตสาหกรรมแฟชั่นไม่อาจหลีกเลี่ยง และอนาคตของแฟชั่นไลฟ์สไตล์จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากนักออกแบบ นักวิทยาศาสตร์ และผู้ประกอบการ ในการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวัสดุศาสตร์ เทคโนโลยี และการออกแบบเชิงสร้างสรรค์ เพื่อสร้างนวัตกรรมแฟชั่นที่มีทั้งคุณภาพ ความงาม และความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจ. (2564). มทร.พระนคร แปร 'เส้นใยจากใบอ้อย' สู่ผลิตภัณฑ์สิ่งทอ.
https://www.bangkokbiznews.com/tech/958050
ขวัญชัย บุญสม และ ศิวรี อรัญนารถ. (2566). การพัฒนาสิ่งทอจากเฮมพ์ สำหรับงานสร้างสรรค์แฟชั่นเครื่องแต่งกาย. วารสารศิลปกรรมบูรพา, 15(2), 45-61.
ชัยวัฒน์ โควาวิสารัช. (2562). เส้นใยมหัศจรรย์ : Wonder Web.
ทวีชัย อมรศักดิ์ชัย. (2564). การศึกษาการใช้ประโยชน์จากใบสับปะรดเหลือทิ้ง มุ่งสู่เป้าหมายการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ และใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์. https://science.mahidol.ac.th/sdgs/12-001/
วรวุฒิ อ้ายดวง และ สายสมร ลำยอง. (2566). เทคโนโลยีวัสดุผสมชีวภาพเส้นใยเห็ด. จุลสารสำนักวิทยาศาสตร์ ราชบัณฑิตยสภา.
สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ. (2562). H&M เปิดตัวคอลเลคชั่นแฟชั่นแบบยั่งยืนผลิตจากวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม. https://www.thaitextile.org/th/insign/detail.1017.1.0.html
สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ. (2566). Mycelium (ไมซีเลียม) เส้นใยจากเห็ดรา.
https://www.thaitextile.org/th/insign/detail.3662.1.0.html
สถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย. (2564). คู่มือชุมชนเรียนรู้หัตถกรรม 2564 วิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ใยกัญชงทรายทอง บ้านห้วยทราย อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. https://cms.sacit.or.th/cms/uploads/categories/d8c5a0341cfbe616d33c7657d5b71568/_603b9c5585405f50477a5d319006c2fa.pdf
อุษา ประชากุล และ พัดชา อุทิศวรรณกุล. (2566). นวัตกรรมการออกแบบแฟชั่นไลฟ์สไตล์จากกระบวนการแปรรูปเส้นใย ด้วยผลผลิตเกษตรไร้มูลค่าอย่างยั่งยืน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 13(3), 258-277.
alternativeleathers. (2025). Piñatex pineapple leather. https://alternativeleathers.com/pages/pinatex
Bellini, L. (2024). Inside Stella McCartney’s new SS24 campaign for her most sustainable collection to date. https://theglossarymagazine.com/fashion/stella-mccartney-cara-delevingne/
BrandAgeOnline. (ม.ป.ป.). ชมเชย ภาคเหนือ“พานาส”สิ่งทอจากผ้าใยสับปะรด เพิ่มมูลค่าให้ใบสับปะรด เพิ่มรายได้ให้ชุมชน. https://www.brandage.com/article/35377
Emma. (2019). H&M conscious exclusive campaign 2019. https://www.myfacehunter.com/2019/03/hm-conscious-exclusive-2019-campaign.html
fashionforgood. (2023). What is mycelium?. https://www.fashionforgood.com/our_news/what-is-mycelium/
Fletcher, K., Grose, L. (2012). Fashion and sustainability: design for change. Laurence King Publishing.
Gwilt, A. (2020). A practical guide to sustainable fashion. Bloomsbury Publishing.
Jana, S (2019). Stella McCartney sets the standard for sustainable luxury fashion. https://www.gofynd.com/thecloset/stella-mccartney-sustainable-fashion
Jeffrey, C. (2017). Large quantities of synthetic spider silk spun on demand. https://newatlas.com/artificial-spider-silk-slu/47310/
Klara, R. (2021). Uniqlo's new flagship store aims to lure shoppers and perhaps send an environmental message . https://www.adweek.com/brand-marketing/uniqlo-new-flagship-store-ferns-environmental-message/
Longtungirl. (2565). With Jéan แบรนด์เสื้อผ้า ที่ใช้กลยุทธ์รักษ์โลก แต่ขายหมด ในไม่กี่นาที.
https://www.longtungirl.com/7324
News ch7. (2568). ใบอ้อยมีค่าอย่าเผา เส้นใยใบอ้อยผลิตเสื้อผ้า กระเป๋า ส่งขายสร้างรายได้งาม. https://news.ch7.com/detail/780907
Nitayaporn.m. (2562). กัญชง (Hemp). https://dmh.go.th/news/view.asp?id=2268
Shang, A. (2016). World’s first synthetic spider silk outerwear prototype comes to new york. https://wwd.com/feature/worlds-first-synthetic-spider-silk-outerwear-prototype-new-york-north-face-spiber-10715220/
TerraBKK. (2567). ลดการเผาอ้อยด้วยคาร์บอนเครดิต และบรรลุเป้าหมาย Net Zero.
https://www.terrabkk.com/news/206341/
Textilessquare. (2565). วัสดุทางเลือกสำหรับสิ่งทอไทย. https://textilessquare.org/web/trend-highlight/detail.php?detailid=150
Thomas, D. (2022). Inside the luxury fashion industry’s big sustainability push. https://www.vogue.co.uk/fashion/article/fashion-industry-sustainability
Workpoint Today. (2562). นักวิทย์ฟินแลนด์พัฒนาวัสดุชีวภาพใยไม้-ใยแมงมุม พร้อมใช้แทนพลาสติก. https://www.workpointtoday.com/finland-non-plastic?utm_source
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 DEC Journal : Art and Design
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
จัดทำโดย ฝ่ายวิชาการ คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ลิขสิทธิ์ของบทความเป็นของเจ้าของบทความ บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นทรรศนะของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่รับผิดชอบต่อบทความนั้น
