Leadership Renaissance: อิทธิบาทสี่กับผู้นำยุคใหม่ Leadership Renaissance: The Four Bases of Power and Modern Leaders

Main Article Content

พระไชยา ชยสาโร
พระครูสุธีสารบัณฑิต
พระรัตนพล ญาณิสฺสโร (สุวรรณรัตน์)
พระพิทักษ์ โพธิ์ศรี
ธัญพัทธ์ สวนดง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาปัญหาการพัฒนาภาวะผู้นำในบริบทสังคมยุคใหม่ ซึ่งเผชิญความซับซ้อน ความไม่แน่นอน และการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยแนวคิดภาวะผู้นำกระแสหลักยังเน้นทักษะภายนอกและคุณธรรมเชิงอุดมคติ แต่ขาดกรอบแนวคิดที่อธิบาย “กลไกภายในของความสำเร็จเชิงปฏิบัติ” อย่างเป็นระบบ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หลักอิทธิบาท 4 ในฐานะกรอบแนวคิดเชิงพุทธสำหรับการพัฒนาภาวะผู้นำ และสังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้ร่วมกับการบริหารจัดการสมัยใหม่ การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสาร โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และงานวิจัยร่วมสมัยด้านภาวะผู้นำ พร้อมทั้งใช้กรอบแนวคิดการบูรณาการระหว่างอิทธิบาท 4 กับแนวคิดภาวะผู้นำยุคใหม่ในมิติของแรงจูงใจ การกำกับตนเอง และการคิดเชิงวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า อิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา สามารถอธิบายเป็นกลไกการพัฒนาภาวะผู้นำจากภายใน โดยสอดคล้องกับคุณลักษณะสำคัญของผู้นำยุคใหม่ ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ ความมุ่งมั่น ความรับผิดชอบ และการตัดสินใจเชิงปัญญา อีกทั้งสามารถประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือเชิงกระบวนการที่นำไปสู่ผลลัพธ์เชิงประสิทธิภาพและจริยธรรมควบคู่กัน สรุปได้ว่า การบูรณาการอิทธิบาท 4 กับแนวคิดการบริหารสมัยใหม่ เป็นกรอบการพัฒนาภาวะผู้นำที่มีความเป็นระบบ สามารถนำไปใช้ได้จริง และสอดคล้องกับบริบทองค์กรในยุคดิจิทัล อันนำไปสู่ความสำเร็จอย่างยั่งยืน    

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชยสาโร พ., พระครูสุธีสารบัณฑิต, ญาณิสฺสโร (สุวรรณรัตน์) พ., โพธิ์ศรี พ., & สวนดง ธ. (2026). Leadership Renaissance: อิทธิบาทสี่กับผู้นำยุคใหม่: Leadership Renaissance: The Four Bases of Power and Modern Leaders. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 8(1), 679–690. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/rtnb/article/view/10878
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ประสาน หอมพูล, & ทิพวรรณ หอมพูล. (2540). จิตวิทยาธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 3). สถาบันราชภัฏสวนดุสิต.

ปิ่นมณี ขวัญเมือง. (2557). หลักอิทธิบาท 4: เส้นทางสู่ความสำเร็จ. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 13(3), 12–15.

พรชัย เจดามาน. (2563). บทบาทการเป็นผู้นำในยุค 4.0. สืบค้นจาก https://www.ignitethailand.org/content/4757/ignite.

พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาส อินฺทปญฺโญ). (2554). ธรรมกับการทำงาน.

พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2549). การทำงานที่เป็นสุข. โรงพิมพ์ธรรมสภา.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). ชีวิตนี้เพื่องาน งานนี้เพื่อธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 25).

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 12). สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

พระมหาณรงค์ศักดิ์ ฐิติญาโณ. (2546). พระอภิธรรมปิฎก 1. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวรพงศ์ กุสลชโย, & ธิติวุฒิ หมั่นมี. (2561). ภาวะผู้นำในการบริหารองค์กรยุค 4.0. วารสารสมาศิษย์เก่า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 6(1), 1–13.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มัลลิกา ต้นสอน. (2544). พฤติกรรมองค์การ. ด่านสุทธาการพิมพ์.

วชิรเมธี, ว. (2551). คนสำราญ งานสำเร็จ (พิมพ์ครั้งที่ 14). อมรินทร์.

สัมฤทธิ์ กางเพ็ง, & ประยุทธ ชูสอน. (2557). ภาวะผู้นำแบบโลกาภิวัฒน์: แนวคิดและการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). คลังนานาวิทยา.

สมยศ นาวีการ. (2538). พฤติกรรมองค์การ. สำนักพิมพ์ดอกหญ้า.

Gibson, J. L., Ivancevich, J. M., & Donnelly, J. H. (n.d.). Organizations: Behavior, structure, processes.

Kim, S. W. (2014). Samsung: Smart skills, smart future. In OECD Yearbook. Retrieved from http://www.oecd.org/forum/oecdyearbook/samsung-smart-skills-smart-future.htm.