การบริหารแบบมีส่วนร่วม: กุญแจสู่ความสำเร็จในวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี Participative Management: A Key to Success in Colleges of Agriculture and Technology
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของการบริหารแบบมีส่วนร่วมในฐานะปัจจัยสำคัญสู่ความสำเร็จของวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี ตลอดจนศึกษาการบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 กับแนวคิดการบริหารสมัยใหม่เพื่อพัฒนาองค์กรทางการศึกษาให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน ผลการศึกษางานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง พบว่า การบริหารแบบมีส่วนร่วมเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยส่งเสริมความร่วมมือ การตัดสินใจร่วมกัน และการสร้างความผูกพันของบุคลากรในองค์กร โดยเปิดโอกาสให้ครู บุคลากร ผู้เรียน ตลอดจนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากภายนอก เช่น สถานประกอบการและชุมชน เข้ามามีบทบาทในการกำหนดทิศทางการพัฒนาสถานศึกษา ส่งผลให้การจัดการศึกษาและการพัฒนาหลักสูตรมีความสอดคล้องกับบริบททางเศรษฐกิจ สังคม และความต้องการของตลาดแรงงานยุคใหม่
จากการศึกษาพบว่า แม้หลายสถานศึกษาจะนำแนวคิดการบริหารแบบมีส่วนร่วมมาใช้ แต่ในทางปฏิบัติยังปรากฏลักษณะของ “การมีส่วนร่วมเชิงรูปแบบ” มากกว่าการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ส่งผลให้การพัฒนาองค์กรยังไม่สามารถสร้างความยั่งยืนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ดังนั้น การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา จึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างแรงจูงใจ ความรับผิดชอบ และความมุ่งมั่นในการปฏิบัติงานของบุคลากร อันนำไปสู่การมีส่วนร่วมเชิงเนื้อหาและการพัฒนาองค์กรอย่างเป็นระบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
โกศล อุดมวงษ์. (2555). หลักพุทธธรรมกับการบริหารการศึกษา. สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
กิติมา ปรีดีดิลก. (2552). พฤติกรรมองค์การและการบริหารงานบุคคล. ธนะการพิมพ์.
จอมพล พิเศษกุล. (2554). แรงจูงใจและความพึงพอใจในการทำงาน. โอเดียนสโตร์.
ฉัตรวิมล เข็มพันธ์. (2560). วัฒนธรรมองค์กรกับการพัฒนาสถานศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ณัฐฐินันท์ พัฒนาสิริโชค. (2558). ภาวะผู้นำเชิงพุทธกับการพัฒนาองค์กร. โอเดียนสโตร์.
ดวงใจ บุญหล้า. (2559). ภาวะผู้นำกับการมีส่วนร่วมในองค์กร. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ทองใบ สุดชารี. (2554). พฤติกรรมองค์การและภาวะผู้นำ. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ธนวรรณ บุญเถื่อน. (2560). อิทธิบาท 4 กับการพัฒนาศักยภาพการทำงาน. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
นครินทร์ คำงาม. (2561). หลักธรรมเพื่อความสำเร็จในการทำงาน. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
นเรศ ภูโคกสูง. (2556). ความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรทางการศึกษา. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
นวรัตน์ เพชรพรหม. (2562). วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารสมัยใหม่. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). จิตวิทยาการบริหารงานบุคคล. ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.
ปาลวจี บุณยบุตร. (2559). อิทธิบาท 4 กับการพัฒนาคุณภาพชีวิต. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระครูบรรพตบุญญานุกูล (วิชาญ เจียมรัตนกุล). (2561). อิทธิบาท 4: หลักธรรมสู่ความสำเร็จ. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธนวัฒน์ คนฺธาโร (เลิศศรีเพ็ชร). (2563). พุทธวิธีบริหารเพื่อความสำเร็จขององค์กร. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสุธิต (อภิเมโธ). (2562). การบริหารองค์กรเชิงพุทธ. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสมุห์พรชัย ฐานวโร (วงค์นุช). (2562). หลักอิทธิบาท 4 กับการพัฒนาการบริหาร. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พัทธดนย์ ชูเพ็ง. (2562). พุทธธรรมกับการดำเนินชีวิตและการทำงาน. พิมพ์ดีการพิมพ์.
มยุรา ศรีสมุทร. (2556). ภาวะผู้นำและการบริหารงานร่วมสมัย. พิมพ์ดีการพิมพ์.
รชธร บุญจันทร์. (2564). การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในสถานศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
รุ่งโรจน์ สุวรรณบุตร. (2563). อิทธิบาท 4 กับการบริหารองค์กรยุคใหม่. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ลัดดาวัลย์ สมตน. (2555). ภาวะผู้นำทางการศึกษา. โอเดียนสโตร์.
วรวุฒิ กิจสิริศาล. (2553). วัฒนธรรมองค์กรและการจัดการเชิงกลยุทธ์. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
วิรัช คุ้มกลาง. (2554). ภาวะผู้นำและประสิทธิผลขององค์กร. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วิรุฬจิต กลิ่นลออ. (2560). วัฒนธรรมองค์กรกับประสิทธิผลการบริหาร. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิโรจน์ สารัตนะ. (2553). ภาวะผู้นำ: ทฤษฎีและแนวปฏิบัติ. ทิพยวิสุทธิ์.
วีระพล วิสูงเล. (2564). ภาวะผู้นำเชิงพุทธเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. โอเดียนสโตร์.
ศศิธร แก้วอ่อน. (2565). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามหลักพุทธธรรม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สมยศ นาวีการ. (2551). การบริหารและพฤติกรรมองค์การ. บรรณกิจ.
สมยศ ระย้าอินทร์. (2557). ภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วมในองค์กรยุคใหม่. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สมุทร ชำนาญ. (2554). วัฒนธรรมองค์กรและพฤติกรรมองค์การ. โอเดียนสโตร์.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุระ หีบโอสถ. (2555). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
สุวิมล ใจโปร่ง. (2558). การบริหารแบบมีส่วนร่วม. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรุณ รักธรรม. (2552). การบริหารองค์การและภาวะผู้นำ. โอเดียนสโตร์.
Baker, F. (1982). Organizational culture. McGraw-Hill.
Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2001). Diagnosing and changing organizational culture. Jossey-Bass.
Chen, X., & Lee, J. (2021). Participatory management and vocational education development. Springer.
Drucker, P. F. (2001). The essential Drucker. Harper Business.
Good, C. V. (2007). Dictionary of education. McGraw-Hill.
Gordon, G. G. (1999). Organizational behavior and corporate culture. Allyn & Bacon.
Harris, A., & Jones, M. (2020). Leading schools in disruptive times. Routledge.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2001). Educational administration: Theory, research, and practice (6th ed.). McGraw-Hill.
Leith wood, K., & Jantzi, D. (2008). Linking leadership to student learning. Educational Administration Quarterly, 44(4), 496–528.
Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. McGraw-Hill.
Pettigrew, A. M. (1985). The awakening giant: Continuity and change in ICI. Basil Blackwell.
Wilkins, A. L., & Patterson, K. J. (1985). You can't get there from here: What will make culture-change projects fail. In R. H. Kilmann, M. J. Saxton, R. Serpa, & Associates (Eds.), Gaining control of the corporate culture (pp. 262–291). Jossey-Bass.
Yukl, G. (2013). Leadership in organizations (8th ed.). Pearson.
