การบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 Academic Administration in the Digital Era Based on the Threefold Training Principles of School Administrators under the Loei Primary Educational Service Area Office 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัล 2) ศึกษาการบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขา และ 3) เสนอแนวทางและรูปแบบการบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขา ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสานวิธี แบ่งเป็น 3 ระยะ: ระยะที่ 1 วิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ (Rating Scale) เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของ Krejcie & Morgan (1970) ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 295 คน วิเคราะห์ด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 วิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง (Structured Interview Form) เป็นเครื่องมือในการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 5 คน และระยะที่ 3 การสังเคราะห์และนำเสนอรูปแบบ โดยใช้แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ ประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ
ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัล โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านการจัดการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและด้านการพัฒนาหลักสูตร ส่วนด้านการวัดและประเมินผลมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด สะท้อนถึงความพร้อมในการบูรณาการนวัตกรรมดิจิทัลสู่การเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ 2) การบริหารงานวิชาการตามหลักไตรสิกขา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน ประกอบด้วย ด้านศีล (วินัยและจริยธรรมดิจิทัล) ด้านสมาธิ (ความมุ่งมั่นพัฒนางาน) และด้านปัญญา (การใช้เทคโนโลยีสร้างนวัตกรรม) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง 3) แนวทางและรูปแบบการบริหารงานวิชาการ สังเคราะห์ได้เป็น “รูปแบบฐานราก–กระบวนการ–ผลลัพธ์” มีองค์ประกอบหลักคือ (1) ศีล: การกำหนดมาตรฐานวินัยดิจิทัล (2) สมาธิ: การพัฒนาทัศนคติเชิงบวก และ (3) ปัญญา: การส่งเสริมทักษะการคิดขั้นสูง โดยผู้ทรงคุณวุฒิประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด สามารถนำไปใช้ยกระดับคุณภาพงานวิชาการได้อย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). การบริหารสถานศึกษาที่เป็นนิติบุคคล. กระทรวงศึกษาธิการ.
จุฑามาศ มูลกระโทก. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2 ตามหลักไตรสิกขา. วารสารวิจัยวิชาการ, 7(2), 84.
นพณัฐ เบ้าทอง. (2566). การบริหารสถานศึกษาตามหลักไตรสิกขาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอำนาจเจริญ. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(2), 1–2.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. สุวีริยาสาส์น.
พระครูปิยกิจบัณฑิต (กรกิจ ปิยธมฺโม). (2565). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาตามหลักไตรสิกขาของโรงเรียนวิถีพุทธในจังหวัดสุโขทัย. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 8(2), 1–13.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2562). ธรรมนูญชีวิต. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
วีรภัทร ภักดีพงษ์. (2565). แนวทางการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษายุคดิจิทัลตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(4), 241.
สมชัย ชัยสงคราม. (2565). การบริหารงานวิชาการตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 2(2), 10–12.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปี 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2546). พระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546 (พิมพ์ครั้งที่ 8). สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2548). มาตรฐานวิชาชีพทางการศึกษา. สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). กรอบแนวคิดและทิศทางการปฏิรูปการศึกษาเพื่ออนาคต. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2564). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยสวนสุนันทา, 3(2), 1–10.
เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2565, 20 มกราคม). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2569, จาก https://www.trueplookpanya.com/education/content/52232.
Grossman, P. (2011). Defining mindfulness by how poorly I think I pay attention during everyday awareness and other intractable problems for psychology's (re)invention of mindfulness. Psychological Assessment, 23(4), 1034–1040.
Habib, L., & Johannesen, M. (2020). The role of academic management in implementing technology-enhanced learning in higher education. Technology, Pedagogy and Education, 29(2), 129–146.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Smith, P. A. (2007). Academic optimism and student achievement in urban elementary schools. Journal of Educational Administration, 45(5), 556–568.