การปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา Performance on Dengue Haemorrhagic Fever Prevention and Control of Village Health Volunteer in Thung Phraya Subdistrict, Sanam Chai Khet District, Chachoengsao Province

Main Article Content

สุจิตรา ใจกว้าง
จักรชัย สื่อประเสริฐสิทธิ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษา 1) การปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา และ 2) ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้คือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จำนวน 217 คน คำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรม G*Power เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ที่มีค่าความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง 0.832 – 0.937 และแบบวัดความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก มีค่า KR-20 เท่ากับ 0.823 และค่าอำนาจจำแนกรายข้ออยู่ระหว่าง 0.25 ถึง 1.00  วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความถดถอยแบบพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)


          ผลการวิจัยพบว่า 1) การปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับสูง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการมีส่วนร่วมขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนอยู่ในระดับสูง มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านการดำเนินการควบคุมโรค ด้านการเฝ้าระวัง ด้านการประสานงานกับองค์กรในพื้นที่ อยู่ในระดับสูง และอันดับสุดท้าย คือ ด้านการประชาสัมพันธ์ อยู่ในระดับสูง ตามลำดับ  และ 2) ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตาบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา พบว่า การศึกษาระดับสูงสุด และการสนับสนุนจากองค์การ ด้านบุคลากร ด้านวัสดุและอุปกรณ์ และด้านการบริหาร มีผลต่อการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05, 0.05, 0.01 และ 0.05 ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ใจกว้าง ส., & สื่อประเสริฐสิทธิ์ จ. (2026). การปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลทุ่งพระยา อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา: Performance on Dengue Haemorrhagic Fever Prevention and Control of Village Health Volunteer in Thung Phraya Subdistrict, Sanam Chai Khet District, Chachoengsao Province. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 8(2), 400–415. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/rtnb/article/view/11898
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรณัฐ ชูเนตร, วรางคณา จันทร์คง, และ ธีระวุธ ธรรมกุล. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานเพื่อแก้ไขปัญหาโรคไข้เลือดออกของบุคลากรโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่อยู่ในพื้นที่ระบาดซ้ำซาก จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 5(1), 93–106.

กรมควบคุมโรค. (2566). มาตรการดำเนินงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมการแพร่ระบาดโรคติดต่อนำโดยยุงลาย. กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค.

กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานภาคีเครือข่าย. (2562). บันทึกข้อตกลงความร่วมมือในการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อควบคุมยุงลาย ในวันไข้เลือดออกอาเซียน 2562. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2569, จาก https://drive.google.com/drive/folders/1pF9q90jZGzH8XhLoZ5J6YUVB6A-DoKep

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง. (2566). สถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2569, จาก https://lookerstudio.google.com/reporting/dfa7d4e2-b7f5-48ed-b40a-54f1cd4cbdfb/page/cFWgC

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. (2564). แนวทางการดำเนินงานเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข. กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

จุลจิลา หินจำปา และ เลิศชัย เจริญธัญรักษ์. (2560). การเปลี่ยนแปลงทางระบาดวิทยาของโรคไข้เลือดออกในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2539–2559. วารสารควบคุมโรค, 43(4), 342–355.

ญาดา โตอุตชนม์, ธันวดี รู้รอบ, กรรณิกา บัวทะเล, สมร นุ่มผ่อง, และ รัชนีกร คัชมา. (2566). ความรอบรู้ไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ป่วยซ้ำซากเขตสุขภาพที่ 9. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4, 14(1), 38–48.

วิภาวดี วุฒิเดช, พัฒนาวดี พัฒนถาบุตร, และ ณรงศักดิ์ หนูสอน. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตามบทบาทการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขในพื้นที่ระบาดซ้ำซาก อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารควบคุมโรค, 47(1), 804–814.

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอสนามชัยเขต. (2567). ข้อมูลอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน.

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. (2558). คู่มืออาสาสมัครสาธารณสุข เรื่อง โรคไข้เลือดออก. สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

สุธีรัตน์ มหาสิงห์, วรัญญู จำนงประสาทพร, พีรภัทร แสงสว่าง, พันธศักดิ์ บุญรัตน์, ธิดา ทาระคำ, และ สุรสิงห์ วิศรุตรัตน. (2561). แผนเตรียมการควบคุมโรคไข้เลือดออก สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และกลุ่มงานควบคุมโรค สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่.

อมรรัตน์ ชอบกตัญญู และ ลดารัตน์ ผาตินาวิน. (2555). สถานการณ์และการเฝ้าระวังโรคติดต่อกับอุทกภัย. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 43(1), 1–8.

อัจฉราภรณ์ ยะฮูาด, มณฑิชา รักศิลป์, และ นพรัตน์ ส่งเสริม. (2568). การพัฒนาศักยภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก อำเภอเมืองอุบลราชธานี ด้วยกระบวนการเทคนิคการสร้างการมีส่วนร่วมแบบพหุภาคี. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี, 23(2), 78–92.

Alderfer, C. P. (1969). An empirical test of a new theory of human needs. Organizational Behavior and Human Performance, 4(2), 142–175.

Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health Education Monographs, 2(4), 328–335.

Schermerhorn, J. R., Osborn, R. N., Uhl-Bien, M., & Hunt, J. G. (2010). Organizational behavior (11th ed.). John Wiley & Sons.

World Health Organization. (2012). COMBI: Communication-for-behavioral-impact toolkit for health outbreaks.