กระบวนการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดหนองคาย The Process of Managing Cultural Heritage by Local Politicians in Nong Khai Province
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษามรดกทางวัฒนธรรมและศักยภาพในการพัฒนามรดกทางวัฒนธรรมของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดหนองคาย 2) เพื่อศึกษานโยบายและแนวทางการพัฒนามรดกทางวัฒนธรรมของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดหนองคาย 3) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดหนองคาย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการตรวจสอบความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วย วิธีการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ผ่านการเปรียบเทียบข้อมูลที่ได้จากเอกสาร เอกสารวิชาการ และข้อมูลภาคสนามที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 18 รูป/คน นำเสนอผลในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1) มรดกทางวัฒนธรรมและศักยภาพในการพัฒนา พบว่า จังหวัดหนองคายมีความหลากหลายทางมรดกทางวัฒนธรรม ทั้งด้านกายภาพ นามธรรม ภูมิปัญญา ศิลปะ ศาสนา และภาษาศาสตร์ ซึ่งช่วยเสริมสร้างอัตลักษณ์ชุมชนและขับเคลื่อนเศรษฐกิจผ่านการท่องเที่ยว ประกอบกับตำแหน่งยุทธศาสตร์ที่เป็นประตูสู่ประเทศลาว จึงมีศักยภาพสูงในการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน แม้ยังต้องเผชิญอุปสรรคด้านงบประมาณและการท่องเที่ยวเกินขนาด 2) นโยบายและแนวทางการพัฒนามรดกทางวัฒนธรรม พบว่า นักการเมืองท้องถิ่นได้วางแนวทางสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยยกระดับมรดกวัฒนธรรมเป็นทรัพยากรทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการส่งเสริมความรู้และการมีส่วนร่วมของชุมชน ภายใต้กรอบกฎหมายที่รองรับการคุ้มครอง การกระจายอำนาจ และการติดตามผล มุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การดึงดูดนักท่องเที่ยว และการบังคับใช้กฎหมายท้องถิ่นอย่างจริงจัง 3) กระบวนการจัดการมรดกทางวัฒนธรรม พบว่า สำหรับกระบวนการจัดการ ได้ยึดการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นแกนหลักใน 3 ระดับ คือ การอนุรักษ์ การพัฒนา และการกำหนดนโยบาย โดยมีกลยุทธ์หนุนเสริมด้านการสร้างความตระหนักรู้ แรงจูงใจ ภาคีเครือข่าย และเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งส่งผลให้เกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วม การพัฒนาเศรษฐกิจ และเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็ง เพื่อความยั่งยืนของมรดกทางวัฒนธรรมในทุกมิติ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ทองคำ ดวงขันเพ็ชร และพระเดชขจร ขนฺติธโร. (2563). การจัดการมรดกทางวัฒนธรรมอย่างสร้างสรรค์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนลุ่มน้ำโขง (รายงานวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ปิยวรรณ กันทอง และมานิตย์ โศกค้อ. (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาวบ้าน ตำบลหนองแก้ว อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม (รายงานวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูปลัดสุรวุฒิ สิริวฑฺฒโก. (2563). การจัดการมรดกทางวัฒนธรรมชุมชนตลาดน้ำในจังหวัดราชบุรี (รายงานวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูสังฆรักษ์ทรงพรรณ ชยทตฺโต. (2563). กระบวนการสร้างภูมิคุ้มกันมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนตลาดน้ำในจังหวัดราชบุรี (รายงานวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระวรศานต์ วรธมฺโม (วัฒนวงศ์). (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ เรื่อง "มรดกโลกบ้านเชียง" เพื่อส่งเสริมความภาคภูมิใจในท้องถิ่นอุดรธานีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครอุดรธานี [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].
พระสมุห์ชิษณุพงศ์ ปญฺญาวุฑฺโฒ (เทียมมิตร). (2562). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการพื้นที่มรดกโลกอุทยานประวัติศาสตร์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].
รัชนีวรรณ บุญอนนท์ และวาสนา จรูญศรีโชติกำจร. (2567). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาวบ้าน ตำบลหนองแก้ว อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม (รายงานวิจัย). สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
วิทยา ศรีสวัสดิ์. (2562). แนวทางการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. สำนักพิมพ์วิถีวัฒนธรรม.
วิษณุ สมรักษ์. (2563). การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและมรดก: มูลค่าของทรัพย์สินทางวัฒนธรรมและมรดกในประเทศไทย กรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารแนวทางวัฒนธรรม, 21(2), 96–109.
ศิริรักษ์ จวงทอง และคณะ. (2563). การบริหารจัดการการท่องเที่ยวในเขตอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม (สถาปัตยกรรม) เมืองเก่าลำพูน แพร่ น่าน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (HUSOKKU), 7(2), 38–63.
สมชาย พัฒนาวัฒน์. (2563). การบริหารจัดการมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. สำนักพิมพ์วิถีไทย.
สุนทร พงษ์ไพบูลย์. (2561). การบริหารจัดการมรดกวัฒนธรรมในท้องถิ่นไทย. สำนักพิมพ์มรดกไทย.