การบูรณาการทำงานของหน่วยงานรัฐในการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน ภายใต้แผนบริหารความต่อเนื่อง (BCP) กรณีศึกษา การจัดการโรคอุบัติใหม่ Collaboration of Government Agencies in Emergency Response Within the Framework of the Business Continuity Plan (BCP): A Case Study on pandemic Crisis Management

Main Article Content

ณัฐพร อินทะกันฑ์
สุวิชญ ศิริไกรวัฒนาวงศ์
นิพพิชฌน์ เครื่องสนุก
สุรัสวดี อินทร์ชัย

บทคัดย่อ

          ปัจจุบันสถานการณ์ฉุกเฉินหรือภาวะวิกฤตเป็นเรื่องที่ไม่สามารถคาดการณ์ไว้ล่วงหน้าได้ ซึ่งทุกหน่วยงานหรือทุกองค์กรต่างต้องเตรียมพร้อมเผชิญต่อทุกสถานการณ์เสมอ อีกทั้ง สถานการณ์ฉุกเฉินหรือภาวะวิกฤตที่เกิดขึ้นในปัจจุบันมักมีให้พบเห็นในหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ อาทิ SARS, MERS, และ COVID-19 ซึ่งได้ท้าทายความสามารถของทุกหน่วยงานทั่วโลกในการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยหนึ่งวิธีการแก้ไขปัญหาที่นำมาประยุกต์ใช้ในหลากหลายหน่วยงานหรือองค์กร คือ แผนบริหารความต่อเนื่อง (BCP) หรือแผนการบริหารความพร้อมต่อสภาวะวิกฤต อันเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างความมั่นคงและสร้างความต่อเนื่องให้ภารกิจที่สำคัญของหน่วยงานหรือองค์กรใดก็ตามสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องท่ามกลางวิกฤตและได้รับผลกระทบที่น้อยที่สุดได้


          บทความนี้มุ่งเน้นศึกษากลไกการปรับตัวของหน่วยงานภาครัฐในการจัดการสถานการณ์วิกฤต โดยเฉพาะการนำการนำแผนบริหารความต่อเนื่องมาใช้เพื่อการบูรณาการในหน่วยงานของตน โดยรวบรวมข้อมูลจากการค้นคว้าเอกสารวิชาการ เอกสารเชิงนโยบาย และแผนปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพการจัดการภาครัฐต่อโรคอุบัติใหม่ จากการศึกษาพบว่าการจัดการสถานการณ์วิกฤตโรคอุบัติใหม่ของหน่วยงานรัฐไทยส่วนใหญ่มีหน่วยงานบูรณาการหลักต่อการช่วยเหลือเฉพาะด้าน นำโดยหน่วยงานสาธารณะสุข ต่อมาจึงเป็นเครือข่ายหลักประจำหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้น รวมทั้ง ความร่วมมือจากหน่วยงานภายนอกที่มีวัตถุประสงค์เข้ามาช่วยเหลือและสนับสนุนการดำเนินงานภายใต้แผน BCP นอกจากนี้ จากการศึกษายังพบว่าปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการจัดการวิกฤต ได้แก่ ความพร้อมของบุคลากร ความชัดเจนของบทบาทหน้าที่ และการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพทั้งภายในและภายนอกองค์กรอีกด้วย ผู้ศึกษาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแนวทางการพัฒนาจากบทความนี้จักช่วยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพัฒนากลยุทธ์การจัดการวิกฤตที่สามารถปรับเปลี่ยนตามบริบทของสถานการณ์ พร้อมทั้งการสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนผ่านการดำเนินงานที่โปร่งใสและมีประสิทธิผล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อินทะกันฑ์ ณ., ศิริไกรวัฒนาวงศ์ ส., เครื่องสนุก น. ., & อินทร์ชัย ส. . (2025). การบูรณาการทำงานของหน่วยงานรัฐในการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน ภายใต้แผนบริหารความต่อเนื่อง (BCP) กรณีศึกษา การจัดการโรคอุบัติใหม่: Collaboration of Government Agencies in Emergency Response Within the Framework of the Business Continuity Plan (BCP): A Case Study on pandemic Crisis Management. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 7(2), 569–583. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/rtnb/article/view/6990
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชลลดา เลาะฟอ,ยุทธศักดิ์ อนันตเดชศักดิ์. (2563). ศึกษาสถานะของการประยุกต์ใช้แผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจเพื่อลดปัจจัยความเสี่ยงสำหรับการบริหารโครงการก่อสร้างในสถานการณ์การเกิดอุทกภัย. การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 25. 25, (ก.ค. 2020), CEM25.

เดอะสแตนดาร์ด. (2563). สถานการณ์โรคโควิด-19 ระบาดทั่วโลก. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2568 จาก https://thestandard.co/coronavirus.

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน). (11 พฤษภาคม 2563). ประชาชาติธุรกิจ. เข้าถึงได้จาก ลำดับเหตุการณ์การระบาดของ “โควิด-19” ระยะแรก. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2568 จาก https://www.prachachat.net/world-news/news-462403?utm_source=chatgpt.com#google_vignette.

ศรุตานนท์ ชอบประดิษฐ์. (2563). วิกฤตโควิด19 ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างไร. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 3(2), 1-14.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.(2563). คู่มือการบริหารความพร้อมต่อสภาวะวิกฤต (Business Continuity Management : BCM). กรุงเทพ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.

สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดนนทบุรี กระทรวงอุตสาหกรรม. (2563). แผนการบริหารความพร้อมต่อสภาวะวิกฤต. นนทบุรี: กลุ่มนโยบายและแผนงาน สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดนนทบุรี.

สุธี โนวาง และ เอกพร รักความสุข. (2567). การจัดการภาวะวิกฤตการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอด จังหวัดตาก. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์,13(5), 188–201. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/269825.

อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์. (2552). กลยุทธ์การบริหารภาวะวิกฤตสำหรับผู้นำองค์กร.วารสารบริหารธุรกิจ,32(122),8-18.

Angelo Kinicki และ Brian Williams; แปลและเรียบเรียงโดย กิ่งกาญจน์ วรนิทัศน์และคณะ. (2551). องค์การและการจัดการ Management 3/e. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แมคกรอ-ฮิล.

Boyne, Rhys Andrews and George A. (2010). Capacity, leadership, and organizational performance: Testing the black box model of public management. Public Administration Review ,70(3), 443-454.

Herbane, Brahim. (2010). Small Business Research: Time for a Crisis-Based View. International Small Business Journal, 28(1):43–64. Doi: 10.1177/0266242609350804.

Dirk Glaesser. (2006). Crisis Management in the Tourism Industry. Elsevier Science & Technology Books.

Jill M. Purdy. (2012). A Framework for Assessing Power in Collaborative Governance Processes. Public Administration Review, 409-407. Retrieve form https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2011.02525.

Niininen, O. (2013). Five Star Crisis Management Examples of Best Practice from the Hotel Industry. InTech. doi: 10.5772/55209.

Păunescu, C., Popescu, M. C., & Blid, L. (2018). Business impact analysis for business continuity: Evidence from Romanian enterprises. Management & Marketing: Challenges for the Knowledge Society, 13(2), 982–996.

World Bank. (2021). Business continuity planning in government: Best practices and case studies. Retrieve form World Bank Group: https://documents.worldbank.org/.