การเรียนรู้ตลอดชีวิตในยุคปัญญาประดิษฐ์: การวิเคราะห์เชิงทฤษฎีและแนวโน้มในอนาคต Lifelong Learning in the Age of Artificial Intelligence: Theoretical Analysis and Future Trends

บทคัดย่อ

          ที่มาของปัญหาในการเขียนบทความนี้มาจากการสังเกตเห็นความท้าทายที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะการเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบการเรียนรู้แบบเดิม และเปิดโอกาสให้เกิดการเรียนรู้รูปแบบใหม่ที่มีความยืดหยุ่นและเฉพาะบุคคลมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนผ่านนี้ยังต้องเผชิญกับความท้าทายหลายประการ เช่น ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลที่ยังคงมีอยู่ในประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทที่ขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) นอกจากนี้ ยังมีประเด็นด้านจริยธรรมของการใช้ AI ในการศึกษา เช่น ความเป็นส่วนตัวของข้อมูลผู้เรียน และความโปร่งใสของอัลกอริธึมที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ดังนั้นบทความวิชาการฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิดเชิงทฤษฎีเกี่ยวกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตในบริบทของการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคปัญญาประดิษฐ์ โดยอธิบายผ่านกรอบแนวคิดหลัก ได้แก่ ทฤษฎีการเรียนรู้ของผู้ใหญ่ ทฤษฎีการเรียนรู้จากประสบการณ์ ทฤษฎีคอนเนคติวิสม์ และทฤษฎีทุนมนุษย์ จากการวิเคราะห์พบว่า แนวโน้มของการเรียนรู้ตลอดชีวิตในอนาคตจะเปลี่ยนแปลงไปสู่รูปแบบที่ยืดหยุ่น เฉพาะบุคคล และเชื่อมโยงกับเทคโนโลยีอย่างลึกซึ้ง ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ผ่าน AI ผู้ช่วยส่วนบุคคล การเรียนรู้แบบ Microlearning หรือการเรียนรู้ผ่านระบบนิเวศแบบเปิดที่ไม่จำกัดอายุหรือพื้นที่ อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนผ่านนี้ยังต้องเผชิญข้อท้าทายหลายประการ เช่น ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล คุณภาพของเนื้อหาข้อมูล และประเด็นด้านจริยธรรมของเทคโนโลยีอัจฉริยะ บทความนี้จึงเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เปิดกว้าง เท่าเทียม และยั่งยืนสำหรับประชาชนทุกกลุ่ม