การพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนสัมมาอาชีพในการพัฒนาคุณธรรมตามแนวคิด ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อำเภอกันทรวิจัย จังหวัดมหาสารคาม Community Participation Development in the Development of Morality Based on the Sufficiency Economy Philosophy, Kantharawichai District, Maha Sarakham Province
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการมีส่วนร่วมของชุมชนสัมมาอาชีพในการพัฒนาคุณธรรมตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในอำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม และเพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมดังกล่าว งานวิจัยนี้ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการสนทนากลุ่ม กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 คน ซึ่งประกอบด้วย กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการชุมชน ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบล นักพัฒนาชุมชน ผู้อำนวยการโรงเรียนหรือผู้แทน เจ้าอาวาส/พระสังฆาธิการ และปราชญ์ชาวบ้าน ผลการวิจัยพบว่า 1) การมีส่วนร่วมของชุมชนสัมมาอาชีพในการพัฒนาคุณธรรมตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการตัดสินใจ มีการระดมความคิดเห็นและจัดสรรทรัพยากรร่วมกัน ส่งเสริมคุณธรรมพื้นฐาน ด้านการปฏิบัติ มีการดำเนินกิจกรรมที่สอดคล้องกับบริบทชุมชน เช่น เกษตรอินทรีย์และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ด้านผลประโยชน์ มีการกระจายรายได้อย่างเป็นธรรมผ่านกลไกชุมชน และด้านการประเมินผล มีระบบประเมินแบบมีส่วนร่วมและตรวจสอบได้ ส่งผลให้การพัฒนาคุณธรรมมีความยั่งยืน 2) แนวทางการพัฒนา ประกอบด้วย การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจผ่านเวทีสาธารณะและเทคโนโลยีดิจิทัล การสนับสนุนการปฏิบัติที่เหมาะสมกับบริบท การกระจายผลประโยชน์อย่างทั่วถึง และการประเมินผลอย่างโปร่งใสและต่อเนื่อง สะท้อนถึงการบูรณาการคุณธรรมกับการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างแท้จริง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2562). คู่มือการขับเคลื่อนสัมมาชีพชุมชน. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.
ฉัตรภา อภิชัย. (2562). การพัฒนาคุณธรรมในชุมชนผ่านการสร้างระบบออมทรัพย์และการสนับสนุนกลุ่มเกษตรกรที่ยั่งยืน. วารสารวิถีชุมชน, 4(2), 54–70.
นฤมล จารุจินดา. (2564). การนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการพัฒนาชุมชน: การฝึกอบรมทักษะอาชีพและการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม. วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, 9(1), 101–115.
ผ่องศรี พัฒนมณี. (2561). แนวทางพัฒนาการส่งเสริมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของประชาชนบ้านไม้ฝาด อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง. วารสารวิชาการการพัฒนาท้องถิ่น, 7(2), 112–124.
พระหมี ถิรจิตฺโต (สีทน). (2562). การพัฒนาชุมชนตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านหนองเอาะ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน, 8(1), 45–58.
ภัทรา ทองทิพย์. (2561). การพัฒนาชุมชนโดยใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: การมีส่วนร่วมและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน. วารสารสังคมและสิ่งแวดล้อม, 6(3), 93–106.
วรรณพร ธรรมานันท์. (2565). การกระจายผลประโยชน์อย่างเป็นธรรมในชุมชน: การพัฒนาคุณธรรมและความโปร่งใสในการบริหารจัดการ. วารสารคุณธรรมกับสังคม, 10(3), 67–82.
วิชัย รัตนพงษ์. (2563). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณธรรมตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารวิชาการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 8(2), 45–58.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). เศรษฐกิจพอเพียง: หลักคิดและแนวทางปฏิบัติสู่ “พอเพียง”. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดมหาสารคาม. (2567). รายงานการดำเนินการชุมชนสัมมาอาชีพในการพัฒนาคุณธรรมตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อำเภอกันทรวิจัย จังหวัดมหาสารคาม. มหาสารคาม: สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดมหาสารคาม.
สุกัญญา คำอ่อน. (2563). การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: การส่งเสริมคุณธรรมและความร่วมมือในชุมชน. วารสารเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนา, 5(2), 75–89.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). Greenwood.
Brown, P. L., & Lee, T. H. (2020). Social capital and community cooperation: Promoting sustainable livelihoods. Journal of Community Development, 51(4), 395–410.
Carter, R. J., & Evans, M. D. (2017). Community participation and sustainable development: Lessons from global case studies. Sustainable Development Journal, 25(3), 189–201.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Fung, A. (2015). Putting the public back into governance: The challenges of citizen participation and its future. Public Administration Review, 75(4), 513–522.
Kumar, R., & Mehta, S. (2019). Enhancing community resilience through sustainable agricultural practices: Environmental and policy perspectives. International Journal of Agricultural Sustainability, 17(2), 145–160.
Mansuri, G., & Rao, V. (2013). Localizing development: Does participation work? Washington, DC: The World Bank.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.
Smith, H. W., & Nelson, P. G. (2018). Participatory decision-making in rural development: Local engagement and sustainable outcomes. Journal of Rural Studies, 62, 13–22.
Wenger-Trayner, E., & Wenger-Trayner, B. (2020). Learning to make a difference: Value creation in social learning spaces. Cambridge: Cambridge University Press.
Williams, E. M., & Zhang, Y. X. (2021). Transparent benefit-sharing mechanisms in community development projects: Case studies from Asia. Asian Development Policy Review, 9(1), 23–38.