ศูนย์ข้อมูลบริการนักท่องเที่ยวกลุ่มปราสาทตาเมือน-ตาควาย พนมดงรัก ประเทศไทย: ต้นแบบแนวคิด เพื่อการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์อย่างยั่งยืน Designing a Tourist Information Center for the Ta Muen - Ta Khwai Prasat Group, Phanom Dong Rak, Thailand: A conceptual Model for Sustainable Historical Tourism

บทคัดย่อ

บทความเชิงแนวคิดนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลอง “ศูนย์ข้อมูลบริการนักท่องเที่ยว สำหรับกลุ่มปราสาทตาเมือนและปราสาทตาควาย ในอำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์” เพื่อหนุนเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์อย่างยั่งยืน โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมและการสังเคราะห์ กรณีศึกษาศูนย์นักท่องเที่ยวในบริบทไทยและต่างประเทศ ข้อเสนอประกอบด้วย 1) โครงสร้างกำกับดูแลแบบพหุภาคีในการรับผิดชอบ เช่นกรมศิลปากร การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย อำเภอพนมดงรัก  หรือหน่วยงานองค์การบริหารส่วนตำบล 2)เกณฑ์เลือกตำแหน่งที่ตั้ง ที่ให้น้ำหนักการเข้าถึงและความปลอดภัยของแนวชายแดน ตำแหน่งของศูนย์ข้อมูลอยู่ในพื้นที่พนมดงรัก ควรตั้งให้อยู่ใกล้กับกลุ่มปราสาทตาเมือน ซึ่งปัจจุบันมีเส้นทางสัญจรที่สะดวกกว่า อีกทั้งพื้นที่ปราสาทตาเมือนเป็นกลุ่มปราสาทที่มีจำนวนปราสาทมากกว่าปราสาทตาควาย ซึ่งตั้งอยู่โดดเดี่ยวจำนวนหลังเดียว 3) เนื้อหาและคุณค่าในศูนย์ข้อมูลจะต้องมีองค์ประกอบที่เรียงความสำคัญ ได้แก่ ข้อมูลประวัติศาสตร์ของพื้นที่ศึกษาตั้งแต่เริ่มมีการสร้างปราสาทเกิดขึ้น ข้อมูลการดูแลรักษาพื้นที่ทางฝ่ายทหารที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ข้อมูลการอนุรักษ์ปราสาท การบูรณะซ่อมแซม  ข้อมูลทางศิลปะ  ข้อมูลเหล่านี้ควรนำเสนอทั้งภาพ 2 มิติและ 3 มิติ ภาพเสมือนจริง โดยข้อมูลเกี่ยวกับภาพเสมือนจริงนี้ อาจเป็นการแก้ปัญหาความไม่ปลอดภัยในการเข้าพื้นที่จริงบางพื้นที่บางครั้ง บางเวลาอาจเกิดปัญหากับประเทศเพื่อนบ้าน 4) การจัดการสถานที่บริการให้กับนักท่องเที่ยว อันก่อให้เกิดองค์ความรู้ ความเข้าใจคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรม ความพึงพอใจ ชุมชนมีเศรษฐกิจที่ดีขึ้น ประชาชนในชาติมีส่วนร่วมและสามารถประเมินซ้ำได้อย่างเป็นวัฏจักรทั้งนี้แบบจำลองสามารถประยุกต์สู่แหล่งมรดกชายแดนอื่นได้