คุณลักษณะของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล Characteristics of Eeducational Administrators in the Digital Era

Main Article Content

จารุวรรณ แก่นทรัพย์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะที่ต้องมีของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล 2) ศึกษาคุณลักษณะที่ควรมีของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ กำหนดกลุ่มเป้าหมายแบบเจาะจง จากผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารการศึกษา จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสังเคราะห์เอกสาร และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการสังเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากข้อมูลเอกสาร และการสัมภาษณ์


          ผลการวิจัยพบว่า 1) คุณลักษณะที่ต้องมีของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล ได้แก่ คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณ ทักษะด้านการบริหารจัดการ และภาวะผู้นำ ทักษะด้านเทคโนโลยี และการเรียนรู้ตลอดชีวิต การตัดสินใจเชิงข้อมูลจริง และความเสมอภาคทางการศึกษา 2) คุณลักษณะที่ควรมีของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล ได้แก่ ภาวะผู้นำคุณธรรมยุค AI มีวิสัยทัศน์เป็นนักยุทธศาสตร์การใช้เทคโนโลยี มีการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม มีการพัฒนาทรัพยากรบุคคล และเครือข่าย ควรเป็นผู้นำแห่งการเรียนรู้และนวัตกรรม ประโยชน์เชิงนโยบายหรือเชิงปฏิบัติที่ได้จากผลวิจัย สามารถนำเสนอเป็นข้อมูลในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาหรือหลักสูตรการฝึกอบรมผู้บริหารสถานศึกษา และผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก่นทรัพย์ จ. (2025). คุณลักษณะของผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล: Characteristics of Eeducational Administrators in the Digital Era. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 7(3), 83–96. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/rtnb/article/view/8908
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ขวัญทิพย์ เดชผดุงและคณะ. (2568). เทคนิคการตัดสินใจสำหรับผู้บริหารยุคดิจิทัล.วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการศึกษา, 5(1), 37-48.

จันทิมา ประสงค์มณี, นงลักษณ์ ใจฉลาด. (2563). การศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์และแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 39 จังหวัดพิษณุโลก. วารสารครุพิบูล, 7(2),157-167.

จุฬาลักษณ์ โสระพันธ์. (2564). บทบาทผู้บริหารการศึกษาในยุคดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 27 สิงหาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://www.scribd.com/document/717014983.

เฉลิมเกียรติ สุ่มเงิน. (2562). การศึกษาคุณลักษณะและแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 39. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นุชนาฎ เพชรชำนาญ และศันสนีย์ จะสุวรรณ์. (2565). คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชนเขตดุสิต ในยุคดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(1), 111-122.

ปราณี อัศวภูษิตกุล (2563). สารสนเทศ นวัตกรรมกับสังคม 5.0. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 13(1), 88-96.

พรวิภา เชยกลิ่น. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต,มหาวิทยาลัยศิลปากร. สืบค้นเมื่อ 27 สิงหาคม 2568. เข้าถึงได้จาก http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/4778/1/630630018.pdf.

พระครูปลัดจักรพล สิริธโร. (2568). ภาวะผู้นำของผู้บริหารในยุคดิจิทัล. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(2), 837-848.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2563). อนาคตของครุศึกษาไทยกับการสร้างความฉลาดรู้. คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 1-7.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. สืบค้นเมื่อ 11 มิถุนายน 2568. เข้าถึงได้จาก https:// dictionary.orst.go.th/.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

โรจนศักดิ์ อินทนน. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารในยุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

เลอศักดิ์ ตามา และสุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 22. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(38), 224-240.

วชิรพงศ์ พูลเกสร. (2565). แนวทางการสร้างเสริมคุณลักษณธของผู้บริหารในยุคดิจิทัลสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

วันอิบรอฮิม วันอับดุลสามะ. (2567). รูปแบบทักษะการบริหารงานยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชน อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส. ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

วาสนา ดิษฐ์ประดับ และคณะ. (2567). ภาวะผู้นำกับการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา, 35(3), 1-14.

สร้อยทิพย์ แก้วตา. (2565). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษายุคใหม่ที่ส่งผลต่อสมรรถนะครูในศตวรรษ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบูรณ์. การค้นคว้าอิสระ การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สาคร มหาหิงค์ และคณะ. (2565). คุณลักษณะผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 1(4), 62-75.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2563). แนวทางการส่งเสริมจริยธรรมภาครัฐในยุคการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อรองรับสถานการณ์ Disruption. กรุงเทพฯ: ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรมสำนักงาน ก.พ..

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุกัญญา แช่มช้อย.(2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ. (2563). แนวทางการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัลดิสรัปชั่น. Journal of Modern Learning Development, 5(3), 245-258.

เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2554). กัลยาณมิตร: พุทธวิธีแห่งการพัฒนา.กรุงเทพฯ: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

หาญชัย เกียรติฟูเฟื่อง. (2564). ความต้องการพัฒนาคุณลักษณะในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2. การค้นคว้าอิสระ การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร.

อติรัตน์ วงศ์ตานี. (2567). หลักสูตรภาวะผู้นำในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาบุคลากรภาครัฐด้านดิจิทัลสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).

อรอนงค์ เทียบอุดม. (2565). คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

เอกลักษณ์ เขตจัตุรัส. (2567). มนุษย์กับการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัล. วารสารเมธีวิจัย, 1 (3), 24-30.

Andriani, Rini & et. al, (2023). Leadership Education in the Digital Age. Journal Coaching Education Sports (JGES), 03(02), 125-130.

Fullan, M. (2014). The Principal: Three Keys to Maximizing Impact. San Francisco, CA :Jossey-Bass.

Prensky, M. (2012). From digital natives to digital wisdom: Hopeful essays for 21st century learning. Corwin Press.

Photcharapon Ronglong. (2024). Digital Communication-ทักษะการสื่อสารบนโลกดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 26 มิถุนายน 2568 เข้าถึงได้จาก https://blog.think-digital.app/2024/06/18/digital- communication/.

Nicole Hill. (2025). ครูยุค AI: การปรับบทบาทเพื่อนำทางผู้เรียนในโลกที่เปลี่ยนไป. สืบค้นเมื่อ 26มิถุนายน 2568 เข้าถึงได้จาก https://breakthroughprovidence.org./education.

Schrum, L., & Levin, B. (2015). Leading 21st century schools. Corwin. https://doi.org/10.4135/9781483395043.

Senge, Peter M. (2006). The Fifth Disciplines the Arts & practice the learning Organization. New York Doubleday.

pencer, L.M. and Spencer, S.M. (1993). Competence at Work: Models for Superior Performance. John Wiley & Sons, New York.

Subbrain. (2019). Important of Digital Era. Retrieved June 26, 2025. Available from: https:// www.sub-brain.com/business/important-people-in-digital-era/.