ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตพื้นที่อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ Morale and Motivation in the Performance of Duties of Subdistrict Heads and Village Leaders in Krasang District, Buriram Province
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับขวัญและกำลังใจ ในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตพื้นที่อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ 2) เปรียบเทียบความคิดเห็นเกี่ยวกับขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ จำแนกตาม เพศ อายุ ระดับการศึกษา ระยะเวลาในการดำรงตำแหน่งกำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน และรายได้ที่ได้จากการประกอบอาชีพเสริมโดยเฉลี่ยต่อปี (ไม่รวมเงินเดือนค่าตอบแทน) และ 3) ศึกษาความคิดเห็นและข้อเสนอแนะในการสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยผสม กลุ่มตัวอย่างแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ (1) กำนันและผู้ใหญ่บ้าน จำนวน 168 คน (ประชากรทั้งหมด) และ (2) บุคลากรฝ่ายปกครองและผู้ทรงคุณวุฒิที่เคยดำรงตำแหน่งกำนันหรือผู้ใหญ่บ้าน จำนวน 11 คน คัดเลือกโดยวิธีเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) และการเปรียบเทียบรายคู่
ผลการวิจัยพบว่า 1) กำนันและผู้ใหญ่บ้านมีขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.09, S.D. = 0.47) 2) ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นเกี่ยวกับขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนันและผู้ใหญ่บ้าน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ โดยภาพรวมและรายด้านไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า ควรส่งเสริมบทบาทผู้นำชุมชนผ่านการอบรมและพัฒนาองค์ความรู้พร้อมทั้งปรับค่าตอบแทนและสวัสดิการให้เหมาะสมกับภาระงานและสภาพเศรษฐกิจ รวมถึงสนับสนุนรางวัลตามผลงานเพื่อเพิ่มแรงจูงใจในการปฏิบัติงานอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (2565). คู่มือปฏิบัติงานสำหรับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ประจำปี 2565. กรุงเทพฯ: อาสารักษาดินแดนกรมการปกครอง.
ฉกาจ อาสาสนา. (2559). ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ของกำนันและผู้ใหญ่บ้านในอำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชอุดรธานี.
ณัฐติกร สังข์ธูป. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของผู้ใหญ่บ้านในจังหวัดชัยนาท รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ที่ทำการปกครองอำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์. (2568). ประวัติความเป็นมาและสภาพทั่วไป. อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์.
นภัสสร แสงสุวรรณ. (2562). การบริหารทรัพยากรมนุษย์กับการสร้างขวัญและกำลังใจในองค์กร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปวรวรรณกร โพธิ์บุบผา. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตอำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ปวีณา ธีรสถิตย์ธรรม. (2558). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ประเวศ วะสี. (2563). ขวัญกำลังใจในระบบราชการไทย: แนวคิดและการปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).
พิชญา วัฒนสกุล. (2561). พฤติกรรมองค์กรและจิตวิทยาในการทำงาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สันติ มุ่งดี. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. บุรีรัมย์: มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
สมชาย รุ่งเรืองกิจ. (2565). จิตวิทยาการบริหารและการพัฒนาบุคลากร. ขอนแก่น: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สมศักดิ์ ศรีสุข. (2562). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ในองค์กรภาครัฐ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุภาภรณ์ ศรีสุวรรณ. (2563). การบริหารขวัญและกำลังใจในองค์กรภาครัฐ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิทยาการ.
วิเชียร วิทยอุดม. (2556). พฤติกรรมองค์การ. นนทบุรี: ธนธัชการพิมพ์.
Beach, D. S. (1965). Personnel Management People at Work. New York, NY: The Macmillan Co.
Cooper, A. M. (1958). How to Supervise People. New York, NY: McGraw-Hill Book.
Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. B. (1959). The Motivation to Work (2nd ed.). New York, NY: John Wiley.
Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology. Chicago, IL: Rand McNally.
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
Person, T. (1960). Social Structure and Personality. New York, NY: The Free Press.
Pinder, C. C. (1998). Work Motivation in Organizational Behavior. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
Vroom, V. H. (1964). Work and Motivation. New York, NY: John Wiley & Sons.