นวัตกรรมการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 2 Local Administrative Innovations for Promoting Health and Well-being among Ethnic Elderly Populations in Upper Northeastern Thailand 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาลักษณะ ที่มากระบวนการก่อเกิด และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการก่อเกิดนวัตกรรมการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 2 2) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา และแนวทางการแก้ไขปัญหาในการนำนวัตกรรมการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 2 ไปปฏิบัติ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการประยุกต์นวัตกรรมการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธ์ต้นแบบไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มย่อย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้เทคนิคการปรับเปลี่ยนแนวคิดตามข้อมูลเชิงประจักษ์ และการสรุปผลเชิงพรรณนาความ
ผลการศึกษาพบว่า 1) การพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมี 2 รูปแบบการบริหาร คือ แบบบนลงล่าง ที่เน้นความรวดเร็วในการสั่งการ และ แบบล่างขึ้นบน ที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและนวัตกรรมของบุคลากร โดยปัจจัยความสำเร็จมาจาก ภาวะผู้นำ ความรู้บุคลากร วัฒนธรรมองค์การ การมีส่วนร่วมของประชาชน และการสนับสนุนจากภายนอก 2) ปัญหาที่พบ ได้แก่ ความเข้าใจและการยอมรับของกลุ่มเป้าหมายต่ำ การขาดทรัพยากร และข้อจำกัดด้านการบริหารประสานงาน แนวทางแก้ไขคือ พัฒนาบุคลากรให้เข้าใจวัฒนธรรมชาติพันธุ์ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุและชุมชน และปรับนวัตกรรมให้ยืดหยุ่นตามบริบทท้องถิ่น เพื่อให้การพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุมีประสิทธิภาพและยั่งยืน 3) แนวทางการประยุกต์ใช้นวัตกรรมสุขภาวะทางปัญญาสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ใน 4 เทศบาล มุ่งเน้น 3.1) การวิเคราะห์บริบทท้องถิ่น 3.2) การจัดทำแผนร่วมกับภาคีเครือข่าย และ 3.3) การพัฒนาศักยภาพผู้นำและอาสาสมัคร เพื่อขับเคลื่อนกิจกรรมอย่างมีส่วนร่วมและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2562). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (ปรับปรุงครั้งที่ 2) พ.ศ. 2559–2580.กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ.
กรมสุขภาพจิต. (2563). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตผู้สูงอายุไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2564). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักส่งเสริมสุขภาพ.
จำลอง โพธิ์บุญ. (2551). การศึกษาปัจจัยความสำเร็จในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลตำบลเทพกษัตรี จังหวัดภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณรงค์กร ชัยวงศ์ และคณะ. (2567). การพัฒนานวัตกรรมทางสังคมด้วยกระบวนการชุมชนเพื่อสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ ตำบลกลันทา อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 12(1), 45–60.
ทักษิณ อัครวิชัย. (2551). ปัจจัยส่งเสริมความสำเร็จขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นแบบด้านความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.).
ธนวิทย์ บุตรอุดม และ ดวงใจ ปีเย่. (2553). ปัจจัยและเงื่อนไขความสำเร็จในการจัดทำยุทธศาสตร์ด้านเด็กและเยาวชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. เชียงใหม่:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พรชัย สิทธิศรัทธา. (2562). นวัตกรรมการบริหารภาครัฐกับการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พระมหาฉัตรชัย มูลสาร และคณะ. (2565). นวัตกรรมและกลไกการพัฒนาศักยภาพสุขภาวะผู้สูงอายุโดยใช้ชุมชน ศาสนา และภูมิปัญญาล้านนาเป็นฐานในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 18(2), 101–120.
ไพบูลย์ โพธิสุวรรณ. (2551). ปัจจัยแห่งความสำเร็จขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
มนัสวี อดุลยรัตน์ และคณะ. (2564). นวัตกรรมการสร้างสุขภาวะในผู้สูงอายุไทยมุสลิมด้วยโปรแกรมการออกกำลังกายโดยใช้ท่าปันจักสีลัต. วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ, 9(3), 77–92.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2563). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.
วิมล ชาตะมีนา วชิราวราศรัย และ รุ่งทิพย์ จินดาพล. (2551). การถอดบทเรียนการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ประสบความสำเร็จ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.).
สมชัย ฤชุพันธ์ และคณะ. (2546). ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาขีดความสามารถในการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2561). แนวคิดและการจัดการนวัตกรรมเพื่อสุขภาวะ. กรุงเทพฯ: สสส.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). รายงานคาดการณ์ประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2563–2583. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560–2579). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุดา ทองทรัพย์ และ สุพิน สุโข. (2567). รูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพด้วยนวัตกรรมทางการพยาบาลโดยชุมชนมีส่วนร่วม เพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุของตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 15(1), 33–48.
สุพัฒพงศ์ แย้มอิ่ม และคณะ. (2566). ผลประเมินการพัฒนานวัตกรรมระบบดูแลผู้สูงอายุบนฐานกลไกองค์การบริหารส่วนตำบลไชยคราม อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารการบริหารและพัฒนาท้องถิ่น, 7(2), 55–70.
อนุจิตร ชิณสาร. (2557). นวัตกรรมการบริหารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารราชพฤกษ์, 12(3), 81-90.
อรทัย ก๊กผล และ ฉัตรระวี ปริสุทธิญาณ. (2552). เงื่อนไขที่มีผลต่อความสำเร็จในการมีส่วนร่วมของประชาชนในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571.
Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Polity Press.
Coleman, J. S. (1990). Foundations of social theory. Harvard University Press.
Drucker, P. F. (1997). Innovation and entrepreneurship. Harper Business.
Neuman, W. L. (2006). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (6th ed.). Pearson/Allyn and Bacon.
Osborne, S. P., & Brown, L. (2011). Innovation, public policy and public services delivery in the UK: The word that would be king? Public Administration, 89(4), 1335–1350.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Touchstone Books/Simon & Schuster. https://doi.org/10.1145/358916.361990.
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
