รูปแบบการบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน เชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ A Model for The Integrative Buddhist Management to Develop Moral Teaching Monks in Schools Division Northeast

Main Article Content

ฉัตรชัย ชมชารี
บรรจง ลาวะลี
พระมหาอำนวย มหาวีโร
สุดารัตน์ มณีนิล
สุเทพ เมยไธสง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้างและความเชื่อมั่นเชิงโครงสร้างขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและ 3) เพื่อยืนยันองค์ประกอบและพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยที่อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 500 รูป เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน


          ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประกอบด้วย 2 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การบริหารเชิงพุทธบูรณาการ มี 5 ตัวบ่งชี้ 2) ศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนมี 4 ตัวบ่งชี้ 2) ผลการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้างและความเชื่อมั่นเชิงโครงสร้างขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้การบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้ง 2 องค์ประกอบหลัก 9 องค์ประกอบย่อย และ 38 ตัวบ่งชี้ มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โมเดลมีความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้าง ซึ่งพิจารณาจากค่า χ2 = 45.825, df = 26, p-value = 0.231, CFI = 0.910, TLI = 0.975, SRMR = 0.007, RMSEA = 0.029, χ2/df = 1.762 และความเชื่อมั่นเชิงโครงสร้าง เท่ากับ 0.992 ซึ่งมีค่ามากกว่า 0.60 แสดงว่าโมเดลมีความสอดคล้องและเหมาะสมกับข้อมูลเชิงประจักษ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชมชารี ฉ., ลาวะลี บ., มหาวีโร พ., มณีนิล ส., & เมยไธสง ส. (2025). รูปแบบการบริหารเชิงพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน เชิงพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : A Model for The Integrative Buddhist Management to Develop Moral Teaching Monks in Schools Division Northeast. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 7(3), 352–362. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/rtnb/article/view/9207
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระครูปลัดกวีวัฒน์ (ธีรวิทย์ ฉนฺทวิชฺโช). (2561). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการการสอนศีลธรรมของมหาวิทยาลัยสงฆ์ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการศึกษา. วิทยาลัยครูศาสตร์ : มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.

พระครูปลัดโกวิท โกวิโท, พระครูสังฆรักษ์ทรงพรรณ ชยทตฺโต และพระสมุทรวชิรโสภณ. (2566). ศักยภาพพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนสังกัดอำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 41–53.

พระครูปิยธรรมวัตร ฉนฺทธมฺโม (แสงเวช), พระครูจิรธรรมธัช, และ พระมหาไพฑูรย์ สิริธมฺโม. (2567). แนวทางการพัฒนาศักยภาพของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 13(1), 356-365.

พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเมธาวินัยรส (สุเทพ พุทธจรรยา), สมศักดิ์ บุญปู่, และ สุทธิพงศ์ ศรีวิชัย. (2562). การส่งเสริมศักยภาพการสอนธรรมและการนำปฏิบัติธรรมของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน สังกัดมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (ศาลายา). วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(3), 28–43.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน.

สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือการพัฒนาข้าราชการตามสมรรถนะหลัก. กรุงเทพมหานคร : สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). กรุงเทพมหานคร : สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานโครงการพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน. (2556). สรุปงานมหกรรมส่งเสริมศีลธรรมและประกวดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนด้านพระพุทธศาสนา. นนทบุรี : เชนปริ้นติ้ง.

สำนักงานพระสอนศีลธรรม มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2563). ความเป็นมา. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2567 จาก https://mms.mbu.ac.th/2020/06/15/ความเป็นมา/

อานนท์ เมธีวรฉัตร. (2562). รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการสอนของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนในเขตการปกครองคณะสงฆ์ ภาค 4. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 7(2), 165-180.

Comrey & Lee. (1992). A first course in factor analysis. Hillsdale, New Jersey: Erlbaum.