รูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรมของพนักงานครู ในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี A Model for Promoting Morality and Ethics According to Buddhist Principles for Teachers in Educational Institutions Under the Local Administrative Organizations of Saraburi Province
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของพนักงานครูในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี 2) พัฒนารูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรมของพนักงานครูในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี 3) ทดลองใช้รูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรมของพนักงานครูในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี 4) ประเมินรูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรมของพนักงานครูในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี การวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้กลุ่มตัวอย่าง 226 คน และทดลองใช้รูปแบบกับกลุ่มตัวอย่าง 30 คน การวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย 12 คน และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน
ผลการวิจัยพบว่า 1) พนักงานครูมีความต้องการจำเป็นการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรมของครูในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี ในระดับมาก โดยด้านที่มีความต้องการสูงสุดคือ ด้านทักษะ รองลงมาคือ ด้านเจตคติ และด้านความรู้ ตามลำดับ 2) รูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรม ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก คือ หลักการ วัตถุประสงค์ ระบบ กลไก และแนวทางการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม วิธีการดำเนินงาน แนวทางการประเมินผล และเงื่อนไขความสำเร็จ 2) ผลการทดลองใช้ พบว่า พนักงานครูมีการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพุทธธรรม ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โครงการที่มีประสิทธิผลสูงสุด คือ โครงการที่ 2 พัฒนาเครื่องมือประเมินพฤติกรรมทางคุณธรรมจริยธรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล และโครงการที่ 3 จุดประกายใจพนักงานครูด้วยพลังบันดาลใจสร้างสรรค์คุณธรรมตามหลักพรหมวิหาร 4 4) ผลการประเมินรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเรียงลำดับความสำคัญจากมากไปน้อย คือ ด้านความเป็นประโยชน์ ด้านความเหมาะสม และด้านความเป็นไปได้ ตามลำดับ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ารูปแบบดังกล่าวมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมได้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กาญจนา นิธีจันทร์, สุรพล พุฒคำ, และ กันต์ฤทัย คลังพหล. (2556). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในสถานศึกษาระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 7(1), 13–14.
ประสิทธิ์ คำพล. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจริยธรรมของนักศึกษาระดับปริญญาตรี.วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2542). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระมหาสุทัศน์ วชิรปญฺโญ. (2560). การพัฒนาจริยธรรมครูตามหลักพุทธธรรม. วารสารพุทธอาเซียนศึกษา, 2(1), 1–16.
พิทักษ์ พิมพ์ทอง. (2566). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศด้านการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมโดยใช้กลยุทธ์ PTAUY Model สำหรับนักเรียนโรงเรียนเทศบาล 3 (บ้านหนองม่วง). Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(8), 510.
ม.ป.ป. สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี. ข้อมูลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสระบุรี. สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2567 จาก https://www.saraburilocal.go.th/duty-1
มกราพันธ์ จูฑะรสก, & ศุกร์ใจ เจริญสุข. (2562). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในองค์กร. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 19(4), 167–168.
วัฒนา สุวรรณไตรย์, และ ประยูร บุญใช้. (2559). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมพัฒนาจริยธรรมของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร์บัณฑิต (หลักสูตร 5 ปี) .รายงานวิจัย. คณะครุศาสตร์. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.
สมนึก ภัททิยธนี. (2544). การวัดผลการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). รายงานสถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุพรทิพย ธนภัทรโชติวัต. (2558). การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์วิชาชีพครูเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะครูในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(1), 33.
สุรพันธ์ สุวรรณศรี, & คณะ. (2567). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและสมรรถนะที่พึงประสงค์ของครูตามแนวพุทธศาสนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 4(1), 134.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3, ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Cronbach, L. J. (1971). Essentials of psychological testing. New York: Harper & Row.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Reading in attitude theory and measurement (pp. xx–xx). New York: Wiley & Son.
