ศึกษาการเผยแผ่ธรรมด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ : กรณีศึกษา วัดป่าจริยธรรม อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย A Study of Dharma Dissemination Through Information Technology: A Case Study of Wat Pa Chariyatham, Nadauang District, Loei Province
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความการวิจัยเรื่อง ศึกษาการเผยแผ่ธรรมด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ : กรณีศึกษา วัดป่าจริยธรรม อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 2) ศึกษาการเผยแผ่ธรรมของวัดป่าจริยธรรม และ 3) วิเคราะห์การเผยแผ่ธรรมของวัดป่าจริยธรรมด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 15 รูป/คน ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้นำทางศาสนา นักวิชาการ และพุทธศาสนิกชน รวมถึงการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง
ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักการเผยแผ่พระพุทธศาสนา พบว่า อ้างอิงจากพุทธวิธี เช่น การสอนจากรูปธรรมสู่นามธรรม การสอนอย่างมีลำดับ และการยึดหลักโอวาทปาฏิโมกข์ควบคู่ไตรสิกขา 2) รูปแบบและแนวทางการเผยแผ่ธรรมของวัดป่าจริยธรรม พบว่า มีแนวทางเผยแผ่ธรรมเน้นการเข้าถึงประชาชนในยุคปัจจุบัน โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือสำคัญ เช่น การเผยแพร่วิดีโอธรรมะ การจัดอบรมออนไลน์ และการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในการสื่อสารและตอบข้อธรรม และ 3) วิเคราะห์ผลของการเผยแผ่ธรรมด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ พบว่า ทำให้การเข้าถึงธรรมะมีความรวดเร็วและทั่วถึง สอดคล้องกับวิถีชีวิตยุคดิจิทัล อย่างไรก็ตาม การเผยแผ่ธรรมผ่านเทคโนโลยีประสบปัญหา เช่น ขาดบุคลากรเชี่ยวชาญเทคโนโลยี ความเข้าใจคลาดเคลื่อนของผู้รับสาร และข้อจำกัดด้านการรักษาความถูกต้องของพระธรรมวินัย งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าหากสามารถผสมผสานเทคโนโลยีอย่างเหมาะสมกับหลักการเผยแผ่ย่อมทำให้พระพุทธศาสนาเข้าถึงใจคนรุ่นใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และควรได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ปัณพงศ์ วงศ์ณาศรี, & วีรนุช พรมจักร. (2566). กลยุทธ์การขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในบริบทความเปลี่ยนแปลงด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่เพื่อการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารพุทธศาสตร์, 30(2), 45–60.
เพ็ญศรี ปักกะสีนัง, และคณะ. (2567). การพัฒนาจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(3), 1120–1136.
พระครูกิตติประชาทร (ละออง กิตฺติธโร), พระสมุห์ธงชัย สุนฺทราจาโร, & สุริยะ มาธรรม. (2567). ศึกษาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในอำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(2).
พระครูโกวิทอรรถวาที, จันทรัสม์ ตาปูลิง, & พระปลัดธวัชชัย ขตฺติยเมธี. (2567). บทบาทของพระสงฆ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูวินัยธรปัญญา ปญฺญาวโร (ศรีสมุทร), & บุญเตือน ทรัพย์เพชร. (2564). การจัดการเผยแผ่พระพุทธศาสนายุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(4), 423–433.
พระไชยะสิน วงสอนเพ็ด, และคณะ. (2566). วิเคราะห์การใช้สื่อออนไลน์ในการศึกษาพระธรรมวินัยและการเผยแผ่ของพระภิกษุสามเณรในเขตอำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระเทพเวที (ประยุทธ ปยุตฺโต). (2533). พระพุทธศาสนากับการศึกษาในอดีต. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท). (2522). พระป่าไปสอนฝรั่งที่เมืองนอก. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
พระพุทธทาสภิกขุ. (2523). ส่งเสริมการปฏิบัติธรรมยุคกึ่งพุทธกาลของธรรมทานมูลนิธิเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม. สุราษฎร์ธานี: ธรรมทานมูลนิธิ.
พระรุ่งตะวัน สิริวณฺโณ. (2566). พุทธวิธีการเผยแผ่พุทธศาสนาในสื่อออนไลน์ยุค 5G. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 1(4), 32–46.
ภมร สีลารักษ์, & พระมหาพงศ์ทราทิตย์ สุธีโร (ก้องเสียง). (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 6(3), 135–136.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546). พระไตรปิฎกพร้อมอรรถกถา แปล. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
วศิน อินทสระ. (2538). เทคนิคการเผยแผ่พระศาสนา. กรุงเทพฯ: บรรณาคาร.
สมเด็จพระสังฆราช (มี). (2506). คณะสงฆ์ไทยไปลังกาครั้งกรุงศรีอยุธยา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
