ความต้องการสวัสดิการของแรงงานนอกระบบ ประเภทผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ ผ่านแอปพลิเคชั่นในอำเภอธัญบุรี The Welfare Needs of Informal Workers in the Platform Economy: A Case Study of Motorcycle Delivery Drivers in Thanyaburi District
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความต้องการสวัสดิการของแรงงานนอกระบบ ประเภทผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ผ่านแอปพลิเคชั่น ในอำเภอธัญบุรี และ 2) เพื่อเปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลกับความต้องการสวัสดิการที่เหมาะสมสำหรับแรงงานนอกระบบ ประเภทผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ผ่านแอปพลิเคชั่นในอำเภอธัญบุรี โดยใช้วิธีวิจัยเชิงปริมาณ โดยประชากรไม่สามารถกำหนดได้ จึงกำหนดจำนวนกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตร (W.G. Cochran, 1953) กลุ่มตัวอย่าง คือ แรงงานนอกระบบ ประเภทผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ ผ่านแอปพลิเคชั่น ในอำเภอธัญบุรี โดยใช้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน ในการวิเคราะห์ข้อมูล ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ที่ความคลาดเคลื่อน 5% ดังนี้ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถาม ค่าความเชื่อมั่นแบบสอบถาม ได้เท่ากับ 0.924 และวิเคราะห์โดยใช้สถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One Way ANOVA) พร้อมการเปรียบเทียบรายคู่แบบ LSD
ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับความต้องการสวัสดิการโดยรวมอยู่ในระดับมาก ด้านความมั่นคง ( =4.70,S.D.= 0.222) ด้านเศรษฐกิจ (
=4.68,S.D.= 0.240) ค่าเฉลี่ย อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านสุขอนามัย ( =4.34,S.D.= 0.369) ด้านความปลอดภัย (
=4.34,S.D.= 0.266) และด้านการศึกษา (
=4.17,S.D.= 0.402) ตามลำดับ 2) การเปรียบเทียบความต้องการจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลายด้าน ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพ จำนวนสมาชิกครอบครัว รายได้ ลักษณะที่พักอาศัย และระดับการศึกษา โดยแต่ละกลุ่มมีลักษณะความต้องการที่แตกต่างกัน เช่น เพศหญิงให้ความสำคัญด้านเศรษฐกิจสูงกว่าเพศชาย ขณะที่เพศชายให้ความสำคัญด้านสุขอนามัยสูงกว่าเพศหญิง ผลการวิจัยดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการกำหนดนโยบายสวัสดิการที่ตอบสนองต่อความต้องการเฉพาะกลุ่ม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและความมั่นคงในการทำงานของแรงงานนอกระบบ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิตตินันต์ วรรณพิศสุ. (2553). ความต้องการสวัสดิการของพนักงาน กรณีศึกษา: ลานนาบริษัทอุตสาหกรรมจำกัด. วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พฤกษ์ เถาถวิล, และวรดุลย์ ตุลารักษ์. (2566). อุบัติเหตุ สุขภาพ และหลักประกันความเสี่ยงจากการทำงานของคนขับรถจักรยานยนต์ส่งอาหารภายใต้การควบคุมของแพลตฟอร์ม. วารสารมานุษยวิทยา, 6(2), 129-178.
มโนลี ศรีเปารยะ เพ็ญพงษ์. (2560). ความต้องการสวัสดิการของแรงงานนอกระบบเมื่อชราภาพ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. (การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 8). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (2566,18 พฤษภาคม). สิทธิไรเดอร์ไทยคุ้มครองอย่างไรให้เป็นธรรม. กรุงเทพธุรกิจ. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2568 จาก: https://tdri.or.th/2023/05/riderrights/.
สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน. (2564). รายงานผลการจัดทำดัชนีชี้วัดคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบและสำรวจข้อมูลแรงงานนอกระบบ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กระทรวงแรงงาน.
Au-Yeung, Tat Chor & Chan, Chris & Ming, Chamkit & Tsui, Wing. (2024). The gig economy, platform work, and social policy: food delivery workers' occupational welfare dilemma in Hong Kong. Journal of Social Policy. 54. 1-19. 10.1017/S0047279423000673.
Christie, N. & Ward, H. (2023). Delivering hot food on motorcycles: A mixed method study of the impact of business model on rider behavior and safety. Safety Science, 158, 105991.
Cochran, W. G. (1953). Sampling techniques. New York, NY: John Wiley & Sons.
Gregory, K. (2021). My life is more valuable than this: Understanding risk among on demand food couriers in Edinburgh. Work, Employment and Society, 35(2), 316-331.
Rocket Media Lab. (2564, 23 กันยายน). ไรเดอร์ไทย เป็นอยู่ยังไง อยากได้อะไรบ้าง. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2568 จาก:https://rocketmedialab.co/rider/.