การออกแบบและพัฒนาแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ วัดศรีคุณเมือง อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย The Design and Development of a Creative Buddhist Art Learning Resource at Wat Sri Khun Mueang, Chiang Khan District, Loei Province
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างต่อองค์ประกอบของแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ (2) ประเมินศักยภาพของแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ในการส่งเสริมการเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมของชุมชน และ (3) พัฒนาแนวทางการออกแบบแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ที่เหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 40 คน ได้จากการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น (Cronbach’s Alpha > 0.80) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์
ผลการวิจัยพบว่า (1) ค่าเฉลี่ยรวมของทุกด้านเท่ากับ 4.31 (S.D. = 0.60) อยู่ในระดับ “มาก” คือ เป็นแนวคิดทางพุทธศิลป์และการออกแบบพื้นที่ต้นแบบ (2) ด้านที่ควรพัฒนาเพิ่มเติมคือ ระบบการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ ซึ่งวัดศรีคุณเมืองมีองค์ประกอบและศักยภาพที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ต้นแบบ (3) แนวทางการพัฒนาจากการมีรากฐานจากอัตลักษณ์ศิลปวัฒนธรรม และการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากการวิจัยคือ TAD Model (Transformation of Art-based Development Model) อธิบายการพัฒนาแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์ใน 3 มิติ ได้แก่ (1) มิติแนวคิด คือ การบูรณาการศิลปะ ธรรมะ วัฒนธรรม เทคโนโลยี (2) มิติกระบวนการ คือ การพัฒนาแบบมีส่วนร่วม และ (3) มิติการประยุกต์ใช้ คือ การยกระดับวัดสู่ศูนย์การเรียนรู้พุทธศิลป์ร่วมสมัยโมเดลนี้สามารถใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์เชิงสร้างสรรค์ในพื้นที่อื่น เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงวัฒนธรรม และความยั่งยืนของชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2566). รายงานการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กระทรวงวัฒนธรรม.
จันทรา สืบสาย. (2566). องค์ประกอบและศักยภาพของแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์บนพื้นฐานอัตลักษณ์และวัฒนธรรมท้องถิ่น. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 15(2), 45–59.
ธารารัตน์ ศรีบุญเรือง. (2566). การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมออนไลน์ในวัดป่าภูจ้อก้อเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงพุทธศิลป์. วารสารศิลปวัฒนธรรมศึกษา, 9(1), 88–102.
พระมหาสุทธิพงศ์ สุทธิเมธี. (2567). พุทธนวัตกรรม: แนวคิดการพัฒนานวัตกรรมทางพุทธศิลป์ในชุมชน. วารสารพุทธศาสตร์และนวัตกรรม, 5(1), 33–48.
พิสมัย แสงสุวรรณ. (2564). การประเมินศักยภาพแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมของชุมชนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารการศึกษาและพัฒนาสังคม, 13(3), 55–70.
พีระศักดิ์ พรหมน้อย. (2565). บทบาทของวัดในฐานะแหล่งเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาและศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 42(1), 75–89.
มาลินี พรหมโส. (2565). การบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับศิลปะร่วมสมัยเพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์. วารสารศิลปกรรมและวัฒนธรรม, 12(2), 73–90.
วุฒิชัย โคตรแก้ว. (2566). ศักยภาพของวัดในฐานะแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์ของชุมชนท้องถิ่นภาคอีสาน. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา, 9(1), 99–115.
ศิริพร ศรีบุญเรือง. (2565). การพัฒนาแหล่งเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 12(2), 45–58.
สมพร อนุวงศ์. (2563). การออกแบบแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ของเยาวชนในชุมชนท้องถิ่น. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 47(2), 102–118.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. (2567). ยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์เพื่อชุมชนยั่งยืน. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน).
สุภาวดี จันทร์ศรี. (2564). แนวคิดการจัดการแหล่งเรียนรู้พุทธศิลป์ในวัดท้องถิ่นเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 9(1), 21–35.
องค์คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2565). แนวทางการออกแบบเชิงพุทธศิลป์สำหรับการเรียนรู้ในศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Craft, A. (2011). Creativity and education futures: Learning in a digital age. Trentham Books.
Kolb, D. A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed.). Pearson Education.
Lim, J., & Choi, Y. (2020). Enhancing Buddhist art education through virtual reality: A case study of immersive learning in cultural museums. International Journal of Art and Design Education, 39(3), 525–540. https://doi.org/10.1111/jade.12345
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
Runco, M. A., & Jaeger, G. J. (2012). The standard definition of creativity. Creativity Research Journal, 24(1), 92–96. https://doi.org/10.1080/10400419.2012.650092
UNESCO. (2021). Creative learning spaces: Integrating art, culture and heritage in education. UNESCO Publishing.
UNESCO. (2023). Fostering cultural heritage and creative learning for sustainable development. UNESCO Publishing.
