Buddhist Democracy: หลักการประชาธิปไตยตามแนวพระพุทธศาสนา Buddhist Democracy: The Principles of Democracy According to Buddhism

บทคัดย่อ

บทความนี้ผู้เขียนมุ่งอธิบายหลักธรรมทางพระพุทธศาสนากับแนวคิดประชาธิปไตยร่วมสมัยในบริบทสังคมไทย ทั้งในมิติการเมือง วัฒนธรรม และจริยธรรมสาธารณะ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร ประกอบกับการวิเคราะห์เชิงตีความ เพื่อเชื่อมโยงหลักธรรมาธิปไตยสามารถทำหน้าที่เป็นกรอบคุณค่าเชิงบรรทัดฐานของระบอบประชาธิปไตย โดยเน้นการใช้อำนาจภายใต้หลักเหตุผล ความถูกต้อง และความรับผิดชอบ หลักอธิปไตยสามประการสะท้อนพัฒนาการของการใช้อำนาจจากระดับปัจเจก สังคม ไปสู่การยึดธรรมะเป็นหลักสูงสุด ขณะที่กระบวนการเยภุยยสิกาแสดงให้เห็นกลไกการตัดสินใจด้วยเสียงข้างมากควบคู่กับศีลธรรม ซึ่งแตกต่างจากประชาธิปไตยเชิงปริมาณที่เน้นเพียงจำนวนเสียง ดังนั้น พระพุทธศาสนาไม่เพียงสอดคล้องกับหลักประชาธิปไตย หากยังสามารถเติมเต็มมิติทางจริยธรรมให้กับการเมืองไทย แนวคิด “ประชาธิปไตยแบบพุทธ” ช่วยขยายกรอบการศึกษาประชาธิปไตยจากเชิงโครงสร้างสู่เชิงคุณค่า อันเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาทฤษฎีการเมืองเชิงวัฒนธรรม และการประยุกต์ใช้ในสังคมพหุวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนสรุปผล