การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 สำหรับการบริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา Application of the Four Divine Abodes for the Administration of Buddhist Temple Charity Schools
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การบริหารจัดการทุกประเภทจำเป็นต้องอาศัยปัจจัยหรือทรัพยากรทางการบริหารจัดการที่สำคัญ ได้แก่ บุคลากร (Man) งบประมาณ (Money) วัสดุอุปกรณ์ (Material) และการจัดการ (Management) หรือที่เรียกย่อ ๆ ว่า 4M’s ถือเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ใช้ในการบริหาร การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 สำหรับการบริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อเปรียบเทียบการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 สำหรับการบริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จำแนกตามเพศ อายุ และประสบการณ์ทำงานและ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนาตามหลักพรหมวิหาร 4 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร และครู กลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 245 รูป/คน เครื่องมือ คือ แบบสอบถาม มาตราส่วนประมาณค่าห้าระดับ มีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.80 - 1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.97 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติที่ใช้ทดสอบสมมติฐาน ได้แก่การทดสอบค่าที และการทดสอบความแปรปรวนทางเดียว
ผลการวิจัยพบว่า 1) การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2) ผลการเปรียบเทียบ จำแนกตาม เพศ อายุ และประสบการณ์ทำงานต่างกัน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) แนวทางการบริหาร ด้านทักษะด้านความคิดรวบยอด ผู้บริหารควรรู้จักวิเคราะห์ศักยภาพของผู้ใต้บังคับบัญชาทุก ๆ คนในองค์กร กำหนดเป้าหมายได้ชัดเจนบนฐานความสำเร็จ ด้านทักษะทางมนุษย์สัมพันธ์ ผู้บริหารควรเปิดโอกาสให้บุคลากรในโรงเรียนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ให้ความเป็นกันเองและปฏิบัติงานแบบเพื่อนร่วมอาชีพ เข้าใจในหลักธรรมาภิบาล ด้านทักษะทางเทคนิควิธี ควรมีการส่งเสริมให้ผู้บริหารมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้เทคนิคและวิธีการต่าง ๆ ในการบริหารงานให้มีประสิทธิภาพอย่างเป็นระบบ ใช้วิธีการและการมอบหมายงานที่เหมาะสมและสร้างสรรค์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ไกรศร เจียมทอง. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 32 (ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
จรุณี เก้าเอี้ยน. (2557). เทคนิคการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา: กลยุทธ์และแนวทางการปฏิบัติสำหรับผู้บริหารมืออาชีพ (พิมพ์ครั้งที่ 2). ชานเมืองการพิมพ์.
ณิชกมล คำคนซื่อ. (2562). การบริหารจัดการสภาพแวดล้อมของสถานศึกษาเอกชนกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดขอนแก่น. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 8(32), 56–67.
นพพงษ์ บุญจิตราดุลย์. (2557). หลักการและทฤษฎีการบริหารการศึกษา. ตีรณสาร.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). จิตวิทยาการบริหารงานบุคคล. ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.
ผ่องศิริ เรียงตระกูล. (2554). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการดำเนินงานของโรงเรียนเอกชนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดลำปาง (ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พรทิพย์ พลประเสริฐ. (2560). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วารสารการวิจัยการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 10(3), 120–135.
พระเฉลิมพงศ์ จรณสมฺปนฺโน (แก้วกัณหา). (2555). การบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารตามหลักสัปปุริสธรรม 7 อำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตโต). (2554). พุทธวิธีการบริหาร. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2554). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 16). สหธรรมิก.
พระมหาทรงพล พลธโร. (2566). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เขต 3 (ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
มาราณี สัสดีวงศ์. (2554). ปัญหาการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 1 (ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ยุกตนันท์ หวานฉ่ำ. (2555). การบริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียนในอำเภอคลองหลวง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 (ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี.
รัชตา ธรรมเจริญ. (2554). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้การเป็นโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามยอดนิยม เขตพัฒนาเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนใต้ (ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยวงษ์เชาวลิตกุล.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2553). โรงเรียน: การบริหารสู่ความเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้. โรงพิมพ์ทิพย์วิสุทธิ์.
ศรสวรรค์ บุญณกรณ์ชัย. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนทวีธาภิเศก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 (การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกริก.
ส. ศิวรักษ์. (2545). ปรัชญาการศึกษา. มูลนิธิเด็ก.
สมาคมโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา. (2562, 2 เมษายน). เสมา 3 ลั่นทลายทุกข้อจำกัด: นโยบายโรงเรียนเอกชนที่สำเร็จเป็นรูปธรรม. สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2567, จาก https://moe360.blog.
สัมมา รธนิธย์. (2553). ทฤษฎีและปฏิบัติการบริหารการศึกษา. ข้าวฟ่าง.
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2546). ความสำเร็จในการปฏิบัติภารกิจของวัด. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนทร โคตรบรรเทา. (2554). หลักการบริหารและทฤษฎีการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). ปัญญาชน.
อดุลย์พร ชุ่มชวย, & ธีระพงศ์ บุศรากูล. (2562). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 7(2), 175–182.
อุดม นำณิ. (2553). สำนักงานกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา. เจตนารมณ์ภัณฑ์.
Dale, E. (1968). Management: Theory and practice. McGraw-Hill.
Holt, D. H. (1993). Management: Principles and practices. Prentice Hall.
