ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันในองค์กรของบุคลากรในธุรกิจสายการบิน Low-cost  : กรณีศึกษาพนักงานฝ่ายปฏิบัติงานภาคพื้นดิน

ธนัชพร  พยัคฆชาติ; ปราณี  เอี่ยมละออภักดี

ผู้แต่ง

ธนัชพร พยัคฆชาติ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
ปราณี เอี่ยมละออภักดี คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

คำสำคัญ:

ความผูกพันต่อองค์กร, คุณภาพชีวิตในการทำงาน, ลักษณะงาน, การรับรู้การสนับสนุนขององค์กร, ธุรกิจสายการบินต้นทุนต่ำ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การศึกษาค้นคว้าอิสระ เรื่องปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันในองค์กรของบุคลากรในธุรกิจสายการบิน Low-cost : กรณีศึกษาพนักงานฝ่ายปฏิบัติงานภาคพื้นดิน วัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตการทำงาน ที่มีผลต่อความผูกพันของบุคลากรในธุรกิจสายการบิน Low-cost 2) เพื่อศึกษาลักษณะของงาน ที่มีผลต่อความผูกพันของบุคลากรในธุรกิจสายการบิน Low-cost และ 3) เพื่อศึกษาการรับรู้การสนับสนุนขององค์กรที่มีผลต่อความผูกพันของในธุรกิจสายการบิน Low-cost โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยค่าสถิติการถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จำนวน 261 คน คิดเป็นร้อยละ 65.25 มีอายุระหว่าง 21 – 30 ปี จำนวน 249 คน คิดเป็นร้อยละ 62.3 มีระดับการศึกษาปริญญาตรี จำนวน 137 คน คิดเป็นร้อยละ 34.25 และมีอายุการทำงานน้อยกว่า 1 ปี จำนวน 161 คน คิดเป็นร้อยละ 40.25 โดยส่วนใหญ่ปฏิบัติงานในสายการบิน Thai AirAsia จำนวน 122 คน คิดเป็นร้อยละ 30.5 ตามลำดับ ซึ่งจากการศึกษาวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านคุณภาพชีวิตในการทำงาน ปัจจัยด้านลักษณะงาน ปัจจัยด้านการรับรู้การสนับสนุนขององค์กร และความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากร พบว่าทุกด้านมีความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับมากสำหรับการทดสอบสมมติฐาน พบว่าปัจจัยด้านคุณภาพชีวิตในการทำงาน ปัจจัยด้านลักษณะงาน ปัจจัยด้านการรับรู้การสนับสนุนขององค์กร ส่งผลความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรในธุรกิจสายการบิน Low-cost : กรณีศึกษาพนักงานฝ่ายปฏิบัติงานภาคพื้นดิน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

เอกสารอ้างอิง

AlShamsi, S. S. S., Ahmad, K. Z. B., & Jasimuddin, S. M. (2023). The relationship between curiosity and innovative work behavior in the aviation industry: The mediating effect of work engagement. International Journal of Organizational Analysis, 31(7), 3119–3136. https://doi.org/10.1108/IJOA-05-2022-3267

Becker, H. S. (1960). Notes on the concept of commitment. American Journal of Sociology, 66(1), 32–42. https://doi.org/10.1086/222820

Buchanan, B. (1974). Building organizational commitment: The socialization of managers in work organizations. Administrative Science Quarterly, 19(4), 533–546. https://doi.org/10.2307/2391809

Chaiyaporn, K., & Chianwattanasuk, K. (2021). Leadership, followership, and the moderating effect of perceived organizational support on organizational commitment. Journal of Marketing and Management, 8(1), 125–143.

Chamnankit, T. (2011). Organizational psychology and personnel management. Chulalongkorn University Press.

Chang, Y.-Y., & Chen, Y.-D. (2025). Are we ready for the unexpected disruption? Job embeddedness, calling, and turnover intentions.

Journal of Air Transport Management, 124, Article 102762. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2025.102762

Chuensiwa, K., Sawaddee, K., Meewute, A., Piengpim, P., Boonadulyarat, P., Suwannapak, S., Ngamsinchamras, A., & Deephan, N. (2025). The influence of job satisfaction on organizational commitment among Generation Z employees. Media and Communication Inquiry, 7(1), 28–56.

Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.

Dang, T. T., Phan, H. P., Tran, A. T., & Nguyen, H. T. (2024). Quality of work life’s factors and its effect on organizational commitment of workers in Da Nang City, Viet Nam. American Journal of Management Science and Engineering, 9(6), 144–151. https://doi.org/10.11648/j.ajmse.20240906.13

Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500–507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500

Gray, C. F., & Larson, E. W. (2008). Project management: The managerial process (4th ed.). McGraw-Hill.

Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1976). Motivation through the design of work: Test of a theory. Organizational Behavior and Human Performance, 16(2), 250–279. https://doi.org/10.1016/0030-5073(76)90016-7

Hermanto, Y. B., Srimulyani, V. A., & Pitoyo, D. J. (2024). The mediating role of quality of work life and organizational commitment in the link between transformational leadership and organizational citizenship behavior. Heliyon, 10(6). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e27664

Hrebiniak, L. G., & Alutto, J. A. (1972). Personal and role-related factors in the development of organizational commitment. Administrative Science Quarterly, 17(4), 555–573. https://doi.org/10.2307/2393833

Islam, R. (2017). Factors as influence to job satisfactions related to employee commitment: Case study of Thai Lion Air staff in ground operation division (Master’s thesis, National Institute of Development Administration).

Kaewsakul, A. (2007). Organizational behavior: Theory and application. Thammasat University Press.

Kantapad, T. (2015). Motivational, contributing factors and quality of working life affecting employee loyalty in organization: Case study of Electricity Generating Authority of Thailand (EGAT) (Master’s independent study, Bangkok University).

Likert, R. (1961). New patterns of management. McGraw-Hill.

Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology (pp. 1297–1349). Rand McNally.

Manoka, U. (2019). The job description factor and life quality factor affecting organizational engagement of Lamphun Provincial Administrative Organization’s personnel (Master’s independent study, Ramkhamhaeng University).

Mansour, S., & Azeem, M. F. (2024). How do increased job demands resulting from rationalization of costs exhaust flight attendants and push them to leave? An international study. Journal of Air Transport Management, 115. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2024.102539

Mondy, R. W., & Martocchio, J. J. (1988). Human resource management. Prentice Hall.

Peelle, R., & Henry, R. (2007). Understanding perceived organizational support: A review. International Journal of Management, 24(2), 201–218.

Phanjobsing, P. (2021). Factors affecting organizational commitment of municipality employees in Mueang District, Chonburi Province (Master’s thesis, Burapha University).

Phiphatkun, S. (2002). Human resource management: Concepts and applications. Chulalongkorn University Press.

Priyono, H. A., Irawanto, D. W., & Suryadi, N. (2022). Job demands-resources, work engagement, and organizational commitment: Study among employees in a state-owned enterprise. International Journal of Research in Business and Social Science, 11(1), 117–129. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v11i1.1546

Rakcharen, C., & Tawata, A. (2024). Perceived organization and supervisor support and organizational commitment affecting in-role performance of employees in a regional revenue office. Ratanabuth Journal, 6(2), 242–258.

Rhoades, L., Eisenberger, R., & Armeli, S. (2001). Affective commitment to the organization: The contribution of perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 86(5), 825–836. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.5.825

Singh, P., & Singh, H. (2008). Quality of work life: An overview. International Journal of Human Resources Development and Management, 8(1), 73–85. https://doi.org/10.1504/IJHRDM.2008.016335

Sobieralski, J. B. (2024). Global airline employment and the COVID-19 pandemic: Impacts, comparisons, and implications for the future. In P. S. McCarthy (Ed.), Airlines and the COVID-19 pandemic (Vol. 11, pp. 341–368). Emerald Publishing. https://doi.org/10.1108/S2212-160920240000011016

Steers, R. M. (1977). Antecedents and outcomes of organizational commitment. Administrative Science Quarterly, 22(1), 46–56. https://doi.org/10.2307/2391745

Suthatorn, P., & Charoensukmongkol, P. (2023). How work passion and job tenure mitigate the effect of perceived organizational support on organizational identification of flight attendants during the COVID-19 pandemic. Asia Pacific Management Review, 28(3), 347–357. https://doi.org/10.1016/j.apmrv.2022.12.003

Suthatorn, P., & Charoensukmongkol, P. (2025). Cabin crew members’ experience with management’s bottom-line mentality during airline restructuring: Moderating effects of self-sacrifice leadership and performance-based rewards. Asia Pacific Management Review, 30(4). https://doi.org/10.1016/j.apmrv.2025.100382

Walton, R. E. (1974). Quality of work life: What is it? Sloan Management Review, 15(1), 11–21.

Yakupoğlu, E. (2025). Impact of job satisfaction and motivation on intention to quit and organizational commitment among airline employees. Journal of Organizational Behavior Research, 10(3), 98–110. https://doi.org/10.51847/xFtQrhjpLF